Shloka 39
हंस–साध्यसंवादः, वाक्-निग्रहः, महाकुल-लक्षणम्, शान्ति-उपायः
Hamsa–Sādhya Dialogue; Restraint of Speech; Marks of Noble Lineage; Means to Peace
उत्पाद्य पुत्राननृणां श्व कृत्वा वृत्तिं च तेभ्योडनुविधाय कांचित् । स्थाने कुमारी: प्रतिपाद्य सर्वा अरण्यसंस्थो<थ मुनिर्बुभूषेत्
utpādya putrān anṛṇāṁś ca kṛtvā vṛttiṁ ca tebhyo 'nuvadhāya kāñcit | sthāne kumārīḥ pratipādya sarvā araṇya-saṁstho 'tha munir bubhūṣet ||
เมื่อให้กำเนิดบุตรชายแล้วทำให้เขาพ้นจากภาระหนี้ จัดหาเลี้ยงชีพที่เหมาะสมให้แก่เขา; และเมื่อถึงกาลก็ยกบุตรสาวทั้งปวงให้แก่คู่ครองที่สมควร—แล้วจึงค่อยไปอยู่ป่า ปรารถนาจะดำรงชีพตามวัตรแห่งฤๅษี
विदुर उवाच
Educational Q&A
Renunciation (forest-dwelling, sage-life) is proper only after completing household duties: raising children, settling them with livelihood, and marrying daughters appropriately. Dharma requires responsibility before withdrawal.
Vidura is giving ethical counsel (nīti) in the Udyoga Parva, outlining the correct sequence of life: fulfill familial and social obligations first, and only then adopt the ascetic/forest stage.