Shloka 57
Ārjava, Satya, and the Virocana–Sudhanvan Exemplum
Udyoga-parva 35
न वै तेषां स्वदते पथ्यमुक्तं योगक्षेम॑ कल्पते नैव तेषाम् । भिन्नानां वै मनुजेन्द्र परायणं न विद्यते किंचिदन््यद् विनाशात्,हितकी बात भी कही जाय तो उन्हें अच्छी नहीं लगती। उनके योगक्षेमकी भी सिद्धि नहीं हो पाती। राजन! भेदभाववाले पुरुषोंकी विनाशके सिवा और कोई गति नहीं है
na vai teṣāṃ svadate pathyam uktaṃ yogakṣemaṃ kalpate naiva teṣām | bhinnānāṃ vai manujendra parāyaṇaṃ na vidyate kiṃcid anyad vināśāt ||
วิฑูรกล่าวว่า “ถ้อยคำตักเตือนอันเป็นประโยชน์ย่อมไม่เป็นที่พอใจของคนเช่นนั้นเลย และสำหรับเขาแล้ว โยคเกษมะ—ความมั่นคงและความผาสุก—ก็ไม่อาจตั้งมั่นได้ โอ้เจ้าแห่งมนุษย์ ผู้ที่แตกแยกด้วยพรรคพวกและความอาฆาตต่อกัน ย่อมไม่มีหนทางสุดท้ายอื่นใด นอกจากความพินาศ”
विदुर उवाच
Educational Q&A
Those who reject wholesome advice and remain divided by faction cannot secure welfare (yogakṣema); persistent disunity and hostility lead inevitably to ruin.
In Udyoga Parva, Vidura continues his moral counsel to the king (Dhṛtarāṣṭra), warning that the Kuru court’s factional mindset—especially resistance to beneficial guidance—undermines peace and makes destruction the only outcome.