Shloka 50

Ārjava, Satya, and the Virocana–Sudhanvan Exemplum

Udyoga-parva 35

Devanagari script

नित्योद्विग्नमिदं सर्व नित्योद्विग्नमिदं मन: । यत्‌ तत्‌ पदमनुद्धिग्नं तन्मे वद महामते,महामते! यह सब कुछ सदा ही भयसे उद्विग्न है, मेरा यह मन भी भयसे उद्दिग्न है; इसलिये जो उद्वेगशून्य और शान्त पद (मार्ग) हो, वही मुझे बताओ

Transliteration

dhṛtarāṣṭra uvāca | nityodvignam idaṁ sarvaṁ nityodvignam idaṁ manaḥ | yat tat padam anudvignaṁ tan me vada mahāmate ||

Translation

ธฤตราษฏระกล่าวว่า “โอ้ผู้มีปัญญายิ่ง ทั้งสิ้นนี้ล้วนสั่นไหวด้วยความกังวลอยู่เนืองนิตย์ แม้จิตของเราก็ถูกรบกวนไม่วาย; เพราะฉะนั้น จงบอกแก่เราถึงภาวะ—ถึงหนทาง—ที่ปราศจากความกระเพื่อมและให้ความสงบเถิด”

Word by Word

नित्यalways

उद्विग्नम्agitated, anxious

इदम्this

सर्वम्all (everything)

नित्यalways

उद्विग्नम्agitated, anxious

इदम्this

मनःmind

यत्which

तत्that

पदम्state/goal; path/step

अनुद्धिग्नम्unagitated, free from anxiety

तत्that

मेto me

वदtell, speak

महामतेO great-minded one

Speaker

धृतराष्ट उवाच

Characters & Entities

Dhṛtarāṣṭra

Verse Rasa (Emotional Essence)

Geographic Context

Sandhi Notes