Shloka 49

Ārjava, Satya, and the Virocana–Sudhanvan Exemplum

Udyoga-parva 35

Devanagari script

धृतराष्ट उवाच तनुरुद्धः शिखी राजा मिथ्योपचरितो मया । मन्दानां मम पुत्राणां युद्धेनानतं करिष्यति,धृतराष्ट्रने कहा--विदुर! सूक्ष्म धर्मसे बँधे हुए, शिखासे सुशोभित होनेवाले राजा युधिष्ठिरके साथ मैंने मिथ्या व्यवहार किया है; अतः वे युद्ध करके मेरे मूर्ख पुत्रोंका नाश कर डालेंगे

Transliteration

dhṛtarāṣṭra uvāca | tanuruddhaḥ śikhī rājā mithyopacarito mayā | mandānāṁ mama putrāṇāṁ yuddhenāntaṁ kariṣyati ||

Translation

ธฤตราษฏระกล่าวว่า “วิดุระเอ๋ย เราได้ประพฤติหลอกลวงต่อพระราชายุดิษฐิระ ผู้สำรวมตนและไว้ชฎามวยผมดุจนักบวช; เพราะเหตุนั้น เขาจักทำให้บุตรผู้ทึบปัญญาของเราถึงกาลอวสานด้วยสงคราม”

Word by Word

धृतराष्ट्रःDhṛtarāṣṭra

उवाचsaid

तनु-रुद्धःrestrained/controlled in body

शिखीwearing a topknot/crest

राजाthe king

मिथ्याfalsely, wrongly

उपचरितःtreated/behaved (towards)

मयाby me

मन्दानाम्of the foolish/weak

ममof me, my

पुत्राणाम्of (my) sons

युद्धेनby war, through battle

अन्तम्end, destruction

करिष्यतिwill do/make

Speaker

धृतराष्ट उवाच

Characters & Entities

Dhṛtarāṣṭra

Yudhiṣṭhira (implied by 'rājā')

Kaurava sons (Dhṛtarāṣṭra's sons, implied)

Verse Rasa (Emotional Essence)

Geographic Context

Sandhi Notes