Shloka 3
Ārjava, Satya, and the Virocana–Sudhanvan Exemplum
Udyoga-parva 35
साध्या ऊचु. साध्या देवा वयमेते महर्षे दृष्टवा भवन्तं न शकनुमो<डनुमातुम् । श्रुतेन धीरो बुद्धिमांस्त्वं मतो नः काव्यां वाचं वक्तुमर्हस्युदाराम्,साध्य बोले--महर्षे! हम सब लोग साध्यदेवता हैं, केवल आपको देखकर हम आपके विषयमें कुछ अनुमान नहीं कर सकते। हमें तो आप शास्त्रज्ञानसे युक्त, धीर एवं बुद्धिमान् जान पड़ते हैं; अत: हमलोगोंको अपनी दिद्वत्तापूर्ण उदार वाणी सुनानेकी कृपा करें
sādhyā ūcuḥ | sādhyā devā vayam ete maharṣe dṛṣṭvā bhavantaṃ na śaknumo ’numātum | śrutena dhīro buddhimāṃs tvaṃ mato naḥ kāvyāṃ vācaṃ vaktum arhasy udārām |
เหล่าเทพสาธยะทูลว่า “ข้าแต่มหาฤๅษี พวกเราคือเทพสาธยะ เพียงได้เห็นท่านด้วยตา เราก็มิอาจหยั่งรู้ว่าท่านเป็นผู้ใดโดยแท้ แต่จากที่ได้สดับมา เราถือว่าท่านทรงคัมภีร์ มั่นคง และเปี่ยมปัญญา ฉะนั้นขอท่านจงกล่าววาจาอันสูงส่ง ไพเราะ และเป็นคำสั่งสอนแก่เราเถิด”
विदुर उवाच
Educational Q&A
True authority is recognized not merely by appearance but by qualities attested through learning, steadiness, and wisdom; therefore, noble speech should be used to instruct and guide others in dharma.
A group of deities called the Sādhyas address a great seer. They admit they cannot identify him by sight alone, but having heard of his learning and character, they request him to deliver an elevated, instructive discourse.