Shloka 28
Udyoga-parva Adhyāya 28: Dharmādharmalakṣaṇa in Āpad
Crisis-Discernment of Right and Wrong
श्रेयांस्तस्माद् यदि विद्येत कश्नि- दभिज्ञात: सर्वधर्मोपपन्न: । सतं द्रष्टमनुशिष्यात् प्रजानां न चैतद् बुध्येदिति तस्मिन्नसाधु:,यदि राजाको यह ज्ञात हो जाय कि उसके राज्यमें कोई सर्वधर्मसम्पन्न श्रेष्ठ पुरुष निवास करता है तो वह उसीको प्रजाके गुण-दोषका निरीक्षण करनेके लिये नियुक्त करे तथा उसके द्वारा पता लगवावे कि मेरे राज्यमें कोई पापकर्म करनेवाला तो नहीं है
śreyāṁs tasmād yadi vidyeta kaścid abhijñātaḥ sarvadharmopapannaḥ | sataṁ dṛṣṭam anuśiṣyāt prajānāṁ na caitad budhyed iti tasminn asādhuḥ ||
ฉะนั้น หากพระราชาทรงทราบว่าในแว่นแคว้นของพระองค์มีบุรุษผู้ประเสริฐผู้หนึ่ง—ผู้มีปัญญาเฉียบแหลมและเพียบพร้อมด้วยคุณแห่งธรรมทั้งปวง—ก็ควรทรงแต่งตั้งสาธุชนผู้ผ่านการพิสูจน์ด้วยประสบการณ์นั้น ให้ตรวจตราและอบรมชี้นำประชาราษฎร์ และโดยอาศัยเขานั้น พระราชาพึงทรงสืบให้แน่ชัดว่าในราชอาณาจักรมีผู้ใดกระทำบาปกรรมอยู่หรือไม่; ผู้ใดไม่เข้าใจและไม่ปฏิบัติตามนี้ ในเรื่องนั้นย่อมไม่เป็นผู้ประพฤติชอบ।
वायुदेव उवाच
Educational Q&A
A king should rely on a proven, dharma-qualified and discerning person to oversee and guide the populace, using such moral authority to detect and curb wrongdoing; neglecting this responsibility is ethically improper.
Vāyudeva advises on royal policy: when a king recognizes an exemplary, fully dharmic person in his realm, he should appoint him to observe and instruct the subjects and to report whether sinful acts are occurring within the kingdom.