Shloka 13
अध्याय २६ — युद्ध-निन्दा, काम-दोष, तथा धार्तराष्ट्र-नीति-विश्लेषण
War-aversion, Desire as a Policy Fault, and Analysis of Dhṛtarāṣṭra’s Governance
जहाति मृत्युं च जरां भयं च न क्षुत्पिपासे मनसो5प्रियाणि । न कर्तव्यं विद्यते तत्र किज्चि- दन्यत्र वै चेन्द्रियप्रीणनाद्धि
jahāti mṛtyuṁ ca jarāṁ bhayaṁ ca na kṣutpipāse manaso ’priyāṇi | na kartavyaṁ vidyate tatra kiñcid anyatra vai cendriyaprīṇanād dhi ||
สัญชัยกล่าวว่า—ในโลกอื่นนั้น ผู้มีบุญย่อมสลัดความตาย ความชรา และความหวาดกลัว; ทั้งความหิวและความกระหายอันไม่เป็นที่พอใจแก่ใจก็มิได้มี. ที่นั่นไม่มีหน้าที่อื่นใด นอกจากความรื่นรมย์อันยังอินทรีย์ให้ยินดี.
संजय उवाच
Educational Q&A
The verse characterizes heaven as a state where mortal afflictions—death, aging, fear, hunger, and thirst—do not operate, and where the usual framework of obligation (kartavya) is absent; only the experience of sense-pleasure remains. Implicitly, it contrasts worldly dharma and effort with a reward-state defined by enjoyment rather than duty.
Sañjaya is describing the condition of a पुण्यात्मा (virtuous person) in the next world, presenting svarga as a realm of freedom from suffering and from the need to perform further duties, emphasizing the fruition of merit as pleasurable experience.