Previous Verse
Next Verse

Shloka 14

Śikhaṇḍī-janma-nigūḍha-vṛtta (The concealed birth-account of Śikhaṇḍī) | शिखण्डी-जन्म-निगूढ-वृत्त

अभियास्यति मां कोपात्‌ सम्बन्धी सुमहाबल: । हिरण्यवर्मा नृपति: कर्षमाणो वरूथिनीम्‌,'देवि! मेरे महाबली सम्बन्धी हिरण्यवर्मा क्रोधवश अपनी विशाल सेना लाकर मेरे ऊपर आक्रमण करेंगे

abhiyāsyati māṁ kopāt sambandhī sumahābalaḥ | hiraṇyavarmā nṛpatiḥ karṣamāṇo varūthinīm ||

ด้วยความพิโรธ ญาติของข้าผู้มีกำลังยิ่ง—พระราชาหิรัณยวรมะ—จะจัดทัพใหญ่เคลื่อนเข้าประชิด แล้วยกมารุกรานข้า

अभियास्यतिwill attack/advance against
अभियास्यति:
TypeVerb
Rootअभि-या (धातु: या)
Formलृट् (simple future), परस्मैपद, 3, singular
माम्me
माम्:
Karma
TypeNoun
Rootअस्मद्
Formcommon, accusative, singular
कोपात्out of anger / from anger
कोपात्:
Karana
TypeNoun
Rootकोप
Formmasculine, ablative, singular
सम्बन्धीkinsman/relative
सम्बन्धी:
Karta
TypeNoun
Rootसम्बन्धिन्
Formmasculine, nominative, singular
सु-महा-बलःvery mighty
सु-महा-बलः:
Karta
TypeAdjective
Rootसु + महा + बल
Formmasculine, nominative, singular
हिरण्य-वर्माHiraṇyavarmā (proper name)
हिरण्य-वर्मा:
Karta
TypeNoun
Rootहिरण्य + वर्मन्
Formmasculine, nominative, singular
नृपतिःking
नृपतिः:
Karta
TypeNoun
Rootनृपति
Formmasculine, nominative, singular
कर्षमाणःdragging/drawing along; bringing
कर्षमाणः:
Karta
TypeVerb
Rootकृष्
Formशतृ (present active participle), masculine, nominative, singular
वरूथिनीम्army/host
वरूथिनीम्:
Karma
TypeNoun
Rootवरूथिनी
Formfeminine, accusative, singular

भीष्म उवाच

B
Bhīṣma
H
Hiraṇyavarmā
V
varūthinī (army)

Educational Q&A

The verse highlights how anger (kopa) can override kinship bonds and propel even close relatives into violence, warning that unchecked wrath destabilizes dharma and social order.

Bhishma foresees or reports that his powerful relative, King Hiraṇyavarmā, will come in anger and march against him with a large army, signaling an escalation toward armed confrontation.