Shloka 36
Pāṇḍava-senā-niryāṇa and Vyūha-vibhāga (पाण्डवसेनानिर्याण तथा व्यूहविभाग)
भीमस्य वचन श्रुत्वा सहदेवस्य चोभयो:,मन्दा गृहेषु सुखिनो मृत्युपाशवशं गता: । भीमसेन और सहदेव दोनोंके वचन सुनकर अर्जुनने भीमसेनसे मुसकराते हुए कहा --आर्य भीम! जिनका आपके साथ वैर ठन गया है, वे घरमें बैठकर सुखका अनुभव करनेवाले मूर्ख कौरव कालके पाशमें बाँध गये हैं (अर्थात् उनका जीवन नहींके बराबर है)
bhīmasya vacanaṁ śrutvā sahadevasya cobhayoḥ, mandā gṛheṣu sukhino mṛtyupāśavaśaṁ gatāḥ |
ครั้นอรชุนได้ฟังถ้อยคำของภีมะและสหเทวะแล้ว ก็ยิ้มพลางกล่าวแก่ภีมเสนว่า “โอ้ภีมผู้ประเสริฐ! เหล่ากุรุผู้เขลาที่ผูกเวรกับท่าน แม้นั่งอยู่ในเรือนคิดว่าตนเป็นสุข แท้จริงกลับตกอยู่ใต้บ่วงแห่งมัจจุราชแล้ว; ชีวิตของเขาแทบสูญสิ้น”
संजय उवाच
Educational Q&A
Complacent confidence rooted in adharma is self-deception: those who choose unjust enmity and ignore looming consequences are already ‘bound by Death.’ The verse underscores moral causality—wrong choices narrow one’s future until destruction becomes inevitable.
Sañjaya reports that after Bhīma and Sahadeva speak, Arjuna responds to Bhīma with a smile, declaring that the Kauravas—despite sitting at home feeling secure—have effectively doomed themselves by making Bhīma their enemy, as if already caught in Death’s snare.