Shloka 118
Ulūka’s Provocation and Keśava’s Counter-Message (उलूकदूत्ये केशवप्रत्युत्तरम्)
न माया हीन्द्रजालं वा कुहका वापि भीषणा । आत्तशस्त्रस्य संग्रामे वहन्ति प्रतिगर्जना:,“माया, इन्द्रजाल अथवा भयानक छलना संग्रामभूमिमें हथियार उठाये हुए वीरके क्रोध और सिंहनादको ही बढ़ाती हैं (उसे भयभीत नहीं कर सकती हैं)
na māyā hīndrajālaṃ vā kuhakā vāpi bhīṣaṇā | āttaśastrasya saṅgrāme vahanti pratigarjanāḥ ||
สัญชัยกล่าวว่า “ไม่ว่ามายา อินทรชาล หรือเล่ห์กลอันน่าสะพรึง—ย่อมไม่อาจทำให้วีรบุรุษผู้ยกอาวุธในสนามรบหวั่นไหวได้ กลับยิ่งโหมโทสะและเพิ่มเสียงคำรามท้าทายดุจราชสีห์ของเขา”
संजय उवाच
Educational Q&A
Deceptive displays—magic, illusion, or frightening tricks—cannot shake a truly resolute, duty-bound warrior; instead of producing fear, they can strengthen his determination and fearless response.
Sañjaya describes the mindset of an armed fighter on the battlefield, emphasizing that attempts to intimidate through illusion or deceit fail against a steadfast combatant and only provoke a stronger, defiant reaction.