Previous Verse
Next Verse

Shloka 3

उद्योगपर्व — अध्याय १५१: कृष्णस्य कौरव-अवज्ञा-निर्णयः तथा पाण्डव-योगाज्ञा

Krishna on the Kauravas’ Rejection of Counsel; Pandava Readiness Ordered

मधुरानूषरे देशो शुचौ पुण्ये महामति: । निवेशं कारयामास कुन्तीपुत्रो युधिष्ठिर:,श्मशान, देवमन्दिर, महर्षियोंके आश्रम, तीर्थ और सिद्धक्षेत्र--इन सबका परित्याग करके उन स्थानोंसे बहुत दूर ऊसररहित मनोहर शुद्ध एवं पवित्र स्थानमें जाकर कुन्तीपुत्र महामति युधिष्ठटिरने अपनी सेनाको ठहराया

vaiśampāyana uvāca |

madhurānūṣare deśe śucau puṇye mahāmatiḥ |

niveśaṃ kārayāmāsa kuntīputro yudhiṣṭhiraḥ ||

ไวศัมปายนะกล่าวว่า ในแคว้นอันรื่นรมย์ ปราศจากดินเค็มกันดาร สะอาดและเป็นมงคล ยุธิษฐิระ โอรสแห่งกุนตี ผู้มีใจสูง ได้ให้ตั้งค่ายทัพขึ้น โดยเว้นห่างจากป่าช้า เทวสถาน อาศรมฤๅษี ท่าน้ำศักดิ์สิทธิ์ และเขตศักดิ์สิทธิ์อันเลื่องชื่อ—แสดงถึงความสำรวมและการรักษาธรรมเนียมแม้ยามเตรียมศึก

मधुरpleasant, delightful
मधुर:
Adhikarana
TypeAdjective
Rootमधुर
FormMasculine, Nominative, Singular
अनूषरेnot barren; non-saline
अनूषरे:
Adhikarana
TypeAdjective
Rootअनूषर
FormMasculine, Nominative, Singular
देशःplace, region
देशः:
Adhikarana
TypeNoun
Rootदेश
FormMasculine, Nominative, Singular
शुचौin a pure (place)
शुचौ:
Adhikarana
TypeAdjective
Rootशुचि
FormMasculine/Neuter, Locative, Singular
पुण्येin a holy/meritorious (place)
पुण्ये:
Adhikarana
TypeAdjective
Rootपुण्य
FormMasculine/Neuter, Locative, Singular
महामतिःthe great-minded one
महामतिः:
Karta
TypeNoun
Rootमहामति
FormMasculine, Nominative, Singular
निवेशम्encampment; settlement
निवेशम्:
Karma
TypeNoun
Rootनिवेश
FormMasculine, Accusative, Singular
कारयामासcaused to be made; had (it) made
कारयामास:
TypeVerb
Rootकृ
FormPerfect (Periphrastic), Third, Singular, Parasmaipada, true
कुन्तीपुत्रःKunti's son
कुन्तीपुत्रः:
Karta
TypeNoun
Rootकुन्तीपुत्र
FormMasculine, Nominative, Singular
युधिष्ठिरःYudhishthira
युधिष्ठिरः:
Karta
TypeNoun
Rootयुधिष्ठिर
FormMasculine, Nominative, Singular

वैशम्पायन उवाच

V
Vaiśampāyana
Y
Yudhiṣṭhira
K
Kuntī
A
army camp (niveśa)

Educational Q&A

Even when compelled toward conflict, a dharmic leader preserves purity and public good by avoiding harm or disturbance to sacred and socially sensitive places; strategic necessity is guided by ethical restraint.

Vaiśampāyana reports that Yudhiṣṭhira orders the army to set up camp in a clean, auspicious, pleasant, non-barren area, deliberately keeping the military presence away from sanctified or sensitive sites.