Previous Verse
Next Verse

Shloka 33

धृतराष्ट्रस्य वंशोपदेशः

Dhṛtarāṣṭra’s Dynastic Counsel on Legitimate Rule

राज्यं तु पाण्डोरिदमप्रधुृष्यं तस्याद्य पुत्रा: प्रभवन्ति नान्ये । राज्यं तदेतन्निखिलं पाण्डवानां पैतामहं पुत्रपौत्रानुगामि,*वास्तवमें यह दुर्धर्ष राज्य महाराज पाण्डुका है। उन्हींके पुत्र इसके अधिकारी हो सकते हैं, दूसरे नहीं। अतः यह सारा राज्य पाण्डवोंका है; क्योंकि बाप-दादोंका राज्य पुत्र- पौत्रोंके पास ही जाता है

rājyaṃ tu pāṇḍor idam apradhṛṣyaṃ tasyādya putrāḥ prabhavanti nānye | rājyaṃ tad etan nikhilaṃ pāṇḍavānāṃ paitāmahaṃ putra-pautrānugāmi ||

แท้จริงแล้วราชอาณาจักรอันยากจะพิชิตนี้เป็นของมหาราชปาณฑุ ผู้มีสิทธิ์โดยชอบในวันนี้มีเพียงโอรสของปาณฑุเท่านั้น มิใช่ผู้อื่น ดังนั้นแผ่นดินทั้งสิ้นนี้เป็นมรดกบรรพชนของเหล่าปาณฑพ เพราะราชสมบัติของปู่ย่าตายายย่อมสืบไปสู่บุตรและหลาน

राज्यम्kingdom
राज्यम्:
Karta
TypeNoun
Rootराज्य
FormNeuter, Nominative, Singular
तुbut/indeed
तु:
TypeIndeclinable
Rootतु
पाण्डोःof Pāṇḍu
पाण्डोः:
Sambandha
TypeNoun
Rootपाण्डु
FormMasculine, Genitive, Singular
इदम्this
इदम्:
Visheshana
TypePronoun
Rootइदम्
FormNeuter, Nominative, Singular
अप्रधृष्यम्unassailable/irresistible
अप्रधृष्यम्:
Visheshana
TypeAdjective
Rootअप्रधृष्य
FormNeuter, Nominative, Singular
तस्यof him/of that (Pāṇḍu)
तस्य:
Sambandha
TypePronoun
Rootतद्
FormMasculine/Neuter, Genitive, Singular
अद्यnow/today (at present)
अद्य:
Adhikarana
TypeIndeclinable
Rootअद्य
पुत्राःsons
पुत्राः:
Karta
TypeNoun
Rootपुत्र
FormMasculine, Nominative, Plural
प्रभवन्तिare competent/are entitled (have authority)
प्रभवन्ति:
TypeVerb
Rootप्र√भू
FormPresent, Third, Plural, Parasmaipada
not
:
TypeIndeclinable
Root
अन्येothers
अन्ये:
Karta
TypePronoun
Rootअन्य
FormMasculine, Nominative, Plural
राज्यम्kingdom
राज्यम्:
Karta
TypeNoun
Rootराज्य
FormNeuter, Nominative, Singular
तत्that
तत्:
Visheshana
TypePronoun
Rootतद्
FormNeuter, Nominative, Singular
एतत्this (very)
एतत्:
Visheshana
TypePronoun
Rootएतद्
FormNeuter, Nominative, Singular
निखिलम्entire/whole
निखिलम्:
Visheshana
TypeAdjective
Rootनिखिल
FormNeuter, Nominative, Singular
पाण्डवानाम्of the Pāṇḍavas
पाण्डवानाम्:
Sambandha
TypeNoun
Rootपाण्डव
FormMasculine, Genitive, Plural
पैतामहम्ancestral (from the grandfather)
पैतामहम्:
Visheshana
TypeAdjective
Rootपैतामह
FormNeuter, Nominative, Singular
पुत्रson
पुत्र:
Karma
TypeNoun
Rootपुत्र
FormMasculine, Accusative, Singular
पौत्रgrandson
पौत्र:
Karma
TypeNoun
Rootपौत्र
FormMasculine, Accusative, Singular
अनुगामिI follow/acknowledge as succeeding (in order)
अनुगामि:
TypeVerb
Rootअनु√गम्
FormPresent, First, Singular, Parasmaipada

विदुर उवाच

V
Vidura
P
Pāṇḍu
P
Pāṇḍavas