Shloka 12
उद्योगपर्व — अध्याय १४१: कर्ण–कृष्णसंवादः, उत्पात-स्वप्न-लक्षणानि
Karna–Krishna Dialogue: Omens and Dream-Signs
यदा द्रक्ष्यसि संग्रामे द्रोणं शान्तनवं कृपम् । सुयोधनं च राजानं सैन्धवं च जयद्रथम्,जब तुम देखोगे कि युद्धमें आचार्य द्रोण, शान्तनुनन्दन भीष्म, कृपाचार्य, राजा दुर्योधन और सिन्धुराज जयद्रथ ज्यों ही युद्धके लिये आगे बढ़े हैं त्यों ही सव्यसाची अर्जुनने तुरंत उन सबकी गति रोक दी है, तब तुम हक््के-बक्केसे रह जाओगे और उस समय तुम्हें सत्ययुग, त्रेता और द्वापर कुछ भी सूझ नहीं पड़ेगा
sañjaya uvāca | yadā drakṣyasi saṅgrāme droṇaṃ śāntanavaṃ kṛpam | suyodhanaṃ ca rājānaṃ saindhavaṃ ca jayadratham ||
สัญชัยกล่าวว่า “เมื่อท่านเห็นในสมรภูมิ โทฺรณะ ภีษมะผู้สืบสายศานตนุ กฤปะ พระราชาสุโยธนะ และชัยทรถะเจ้าแห่งสินธุ แล้วเห็นพวกเขาเคลื่อนทัพเข้าสู่ศึกแต่กลับถูกสกัดไว้ ท่านจะตะลึงงัน; ณ ขณะนั้น แม้ความคิดแบ่งแยกสัตยะยุค เตรตายุค และทวาปรยุค ก็จะไม่ผุดขึ้นในใจท่าน”
संजय उवाच
Educational Q&A
The verse underscores the moral and psychological weight of war: when great elders and renowned kings enter battle, the onlooker’s certainties collapse. It hints that adharma-driven conflict produces bewilderment and dread, overwhelming even learned frameworks (such as reflections on the yugas).
Sañjaya addresses Dhṛtarāṣṭra, forecasting a battlefield scene where major Kaurava champions—Droṇa, Bhīṣma, Kṛpa, Duryodhana, and Jayadratha—are seen advancing. The implication is that their movement and momentum will be checked by the opposing hero (commonly understood as Arjuna), leaving Dhṛtarāṣṭra stunned.