Shloka 27
Vidurā–Putra Saṃvāda: Utsāha, Kīrti, and Kṣātra Resolve
Udyoga-parva 131
एतदू धर्म्यमधर्म्य वा जन्मनैवाभ्यजायथा: । ते तु वैद्या: कुले जाता अवृत्त्या तात पीडिता:,श्रीकृष्ण! मेरा यह कथन धर्मसंगत है या अधर्मयुक्त, यह तुम स्वभावसे ही जानते हो। तात! वे पाण्डव उत्तम कुलमें उत्पन्न और विद्वान् होकर भी इस समय जीविकाके अभावसे पीड़ित हैं
etad u dharmyam adharmyaṁ vā janmanaivābhyajāyathāḥ | te tu vaidyāḥ kule jātā avṛttyā tāta pīḍitāḥ |
โอ้ศรีกฤษณะ! ถ้อยคำของข้าว่านี้สอดคล้องกับธรรมะหรือขัดต่อธรรมะ—ท่านย่อมรู้ได้ด้วยสภาวะของท่านเอง. แต่บัดนี้เหล่าปาณฑพ ผู้เกิดในวงศ์สูงและทรงความรู้ กลับถูกความขัดสนเรื่องปัจจัยยังชีพเบียดเบียนอยู่, ท่านผู้เป็นที่รัก.
वायुदेव उवाच
Educational Q&A
The verse frames an ethical appeal: dharma is not merely abstract correctness but must respond to real human distress. Even the learned and well-born can be driven to suffering by loss of livelihood, and a righteous decision should take that hardship into account.
Vāyudeva addresses Śrī Kṛṣṇa, asserting that Kṛṣṇa can discern whether the speaker’s claim is dharmic or adharmic. He then points to the Pāṇḍavas’ present condition—despite noble birth and learning, they are currently afflicted due to lack of means—strengthening the moral urgency of intervention or just settlement.