Previous Verse
Next Verse

Shloka 9

Udyoga-parva Adhyāya 130: Kuntī’s Instruction on Rājadharma and Daṇḍanīti

भीमो युधिष्ठिरश्नैव माद्रीपुत्रो च पृष्ठत: । अन्धका वृष्णयश्चैव प्रद्युम्नप्रमुखास्तत:

bhīmo yudhiṣṭhiraś caiva mādrīputro ca pṛṣṭhataḥ | andhakā vṛṣṇayaś caiva pradyumnapramukhās tataḥ ||

ภีมะและยุธิษฐิระ พร้อมทั้งโอรสของมาทรี (นกุล/สหเทวะ) อยู่เบื้องหลัง ต่อจากนั้นพวกอันธกะและวฤษณิก็เคลื่อนตามมา โดยมีประทยุมน์เป็นผู้นำ

भीमःBhima
भीमः:
Karta
TypeNoun
Rootभीम
FormMasculine, Nominative, Singular
युधिष्ठिरःYudhishthira
युधिष्ठिरः:
Karta
TypeNoun
Rootयुधिष्ठिर
FormMasculine, Nominative, Singular
and
:
TypeIndeclinable
Root
एवindeed/also
एव:
TypeIndeclinable
Rootएव
माद्रीपुत्रःthe son of Madri (Nakula/Sahadeva)
माद्रीपुत्रः:
Karta
TypeNoun
Rootमाद्रीपुत्र
FormMasculine, Nominative, Singular
and
:
TypeIndeclinable
Root
पृष्ठतःfrom behind/at the rear
पृष्ठतः:
Adhikarana
TypeIndeclinable
Rootपृष्ठतस्
अन्धकाःthe Andhakas
अन्धकाः:
Karta
TypeNoun
Rootअन्धक
FormMasculine, Nominative, Plural
वृष्णयःthe Vrishnis
वृष्णयः:
Karta
TypeNoun
Rootवृष्णि
FormMasculine, Nominative, Plural
and
:
TypeIndeclinable
Root
एवalso/indeed
एव:
TypeIndeclinable
Rootएव
प्रद्युम्नप्रमुखाःhaving Pradyumna as foremost (led by Pradyumna)
प्रद्युम्नप्रमुखाः:
Karta
TypeAdjective
Rootप्रद्युम्नप्रमुख
FormMasculine, Nominative, Plural
ततःthen/thereupon
ततः:
TypeIndeclinable
Rootततः

वैशम्पायन उवाच

V
Vaiśampāyana
B
Bhīma
Y
Yudhiṣṭhira
M
Mādrī
M
Mādrīputra (Nakula/Sahadeva)
A
Andhakas
V
Vṛṣṇis
P
Pradyumna

Educational Q&A

The verse highlights disciplined unity among dharma-aligned allies: leaders and clans move in an ordered sequence, suggesting that righteous purpose is strengthened by coordination, loyalty, and proper leadership rather than mere force.

Vaiśampāyana lists those proceeding in the rear: Bhīma, Yudhiṣṭhira, and a son of Mādrī, followed by the Yādava groups—the Andhakas and Vṛṣṇis—headed by Pradyumna, indicating the assembled allies moving together in formation.