Shloka 1263
महादानानि देयानि रत्नानि विविधानि च । मनुष्य अपने मनको संयममें रखते हुए बाहर-भीतरसे शुद्ध हो महाभारतमें वर्णित इस इतिहासको क्रमश: यथावत् रूपसे सुनकर इसे समाप्त करनेके पश्चात् इनमें मारे गये प्रमुख वीरोंके लिये श्राद्ध करे। भारत! भरतभूषण! महाभारत सुनकर श्रोता अपनी शक्तिके अनुसार ब्राह्मणोंको भक्तिभावसे नाना प्रकारके रत्न आदि बड़े-बड़े दान दे
mahādānāni deyāni ratnāni vividhāni ca | manuṣyaḥ svamanasaḥ saṃyame sthitaḥ bahiḥ-antar-śuddhaḥ mahābhārate varṇitam imaṃ itihāsaṃ kramaśaḥ yathāvat śrutvā samāpayitvā teṣu hata-pramukha-vīrāṇāṃ śrāddhaṃ kuryāt | bhārata bharatabhūṣaṇa mahābhārataṃ śrutvā śrotā yathāśakti brāhmaṇebhyo bhaktibhāvena nānāvidhāni ratnādi mahādānāni dadyāt ||
ไวศัมปายนะกล่าวว่า—“พึงให้มหาทาน ทั้งรัตนะนานาประการและสิ่งอื่น ๆ ด้วย บุคคลพึงสำรวมจิต รักษาความบริสุทธิ์ทั้งภายนอกและภายใน แล้วสดับประวัติศักดิ์สิทธิ์นี้ตามลำดับดังที่ปรากฏในมหาภารตะโดยถูกต้อง; ครั้นจบแล้ว พึงประกอบพิธีศราทธะอุทิศแก่ยอดวีรชนผู้ถูกสังหารในนั้น โอ ภารตะ ผู้เป็นภูษณะแห่งวงศ์ภรตะ! เมื่อได้สดับมหาภารตะแล้ว ผู้ฟังพึงถวายมหาทานแก่พราหมณ์ด้วยศรัทธา ตามกำลังของตน เช่น รัตนะและทานอันยิ่งใหญ่อื่น ๆ.”
वैशम्पायन उवाच
Educational Q&A
The passage teaches that sacred listening should be joined with inner discipline and purity, and culminate in ethical action: honoring the dead through śrāddha and supporting brāhmaṇas through charitable giving according to one’s means.
Vaiśampāyana gives a concluding injunction about how a listener should complete the Mahābhārata: hear it properly in sequence, maintain self-control and purity, then perform śrāddha for the principal fallen heroes and offer major gifts—such as jewels—to brāhmaṇas with devotion.