Shloka 2036
Yuddha-yajña-vyākhyāna (The Battle as Sacrifice): Ambarīṣa–Indra Saṃvāda
संख्यासमयविस्तीर्णमभिजातोद्धवं बहु । उज्ज्वल और तेज धारवाले
saṅkhyāsamaya-vistīrṇam abhijātodbhavaṃ bahu | ujjvalaṃ ca tejo-dhārāvantaṃ samantato loha-mayaṃ tathā tīkṣṇaṃ prāsa-śakti-ṛṣṭi-paraśv-ādi astrāṇi śastrāṇi ca yair āghātaḥ kriyate, tad eva tasya yuddha-yajñasya bahu-saṅkhyakaṃ dīrgha-kāla-sādhyaṃ kulīna-puruṣa-saṅgṛhītaṃ nānā-vidhaṃ dravyam ||
ในยัญพิธีแห่งสงครามนั้น ‘เครื่องบูชา’ อันมากมายหลากหลายก็คืออาวุธและศัสตรา—สว่างวาบ คมกล้า ทั้งหมดหล่อด้วยเหล็ก—เช่น หอก ง้าว ศักติ หอกซัด ขวาน และอื่น ๆ ที่ใช้ฟันแทงกระหน่ำ ความอุดม การตระเตรียมอันยืดยาว และการสะสมโดยชนชั้นกษัตริย์ผู้สูงศักดิ์ นั่นแลคือเครื่องประกอบอันกว้างใหญ่ของพิธีอันน่าสะพรึงนี้
अम्बरीष उवाच
Educational Q&A
The passage frames warfare as a ‘sacrifice’ whose requisites are weapons and martial resources, highlighting how violence can be ritually and socially justified; ethically, it invites reflection on the cost, preparation, and moral burden of treating war like a sacred rite.
Ambarīṣa describes the components of a metaphorical war-sacrifice: numerous iron weapons—spears, lances, javelins, axes, and other arms—used to strike opponents, emphasizing their abundance, sharpness, and the long effort by which noble warriors accumulate them.