Shloka 18
दुर्ग-निवेश-राजधर्मः | Fortified Capital and the King’s Residential Polity
Rājadharma
Devanagari script
पूजयेद् धार्मिकान् राजा निगृह्लीयादधार्मिकान् । नियुज्ज्याच्च प्रयत्नेन सर्ववर्णान् स्वकर्मसु,राजाको चाहिये कि धार्मिक पुरुषोंका सत्कार करे और पापियोंको दण्ड दे। वह सभी वर्णोको प्रयत्नपूर्वक अपने-अपने कर्मोमें लगावे
Transliteration
pūjayed dhārmikān rājā nigṛhṇīyād adhārmikān | niyuñjyāc ca prayatnena sarvavarṇān svakarmasu ||
Translation
ภีษมะกล่าวว่า พระราชาพึงยกย่องและอุปถัมภ์ผู้ตั้งมั่นในธรรม และพึงยับยั้งพร้อมลงโทษผู้ประพฤติผิดธรรม อีกทั้งพึงเพียรจัดให้ชนทุกหมู่เหล่าอยู่ในหน้าที่ของตน เพื่อให้แผ่นดินเป็นระเบียบ ยุติธรรม และสอดคล้องกับราชธรรม
Word by Word
पूजयेत्should honor
पूजयेत्:
TypeVerb
Rootपूज्
FormVidhi-linga, Optative (injunctive sense: should), 3, Singular, Parasmaipada
धार्मिकान्righteous (persons)
धार्मिकान्:
Karma
TypeAdjective
Rootधार्मिक
FormMasculine, Accusative, Plural
राजाthe king
राजा:
Karta
TypeNoun
Rootराजन्
FormMasculine, Nominative, Singular
निगृह्णीयात्should restrain/punish
निगृह्णीयात्:
TypeVerb
Rootनि-ग्रह्
FormVidhi-linga, Optative (injunctive sense: should), 3, Singular, Parasmaipada
अधार्मिकान्unrighteous (persons)
अधार्मिकान्:
Karma
TypeAdjective
Rootअधार्मिक
FormMasculine, Accusative, Plural
नियुञ्ज्यात्should engage/appoint
नियुञ्ज्यात्:
TypeVerb
Rootनि-युज्
FormVidhi-linga, Optative (injunctive sense: should), 3, Singular, Parasmaipada
चand
च:
TypeIndeclinable
Rootच
प्रयत्नेनwith effort
प्रयत्नेन:
Karana
TypeNoun
Rootप्रयत्न
FormMasculine, Instrumental, Singular
सर्ववर्णान्all the varnas/classes
सर्ववर्णान्:
Karma
TypeNoun
Rootसर्ववर्ण
FormMasculine, Accusative, Plural
स्वकर्मसुin their own duties/works
स्वकर्मसु:
Adhikarana
TypeNoun
Rootस्वकर्मन्
FormNeuter, Locative, Plural
Speaker
भीष्म उवाच
Characters & Entities
B
BhishmaK
King (raja)D
Dharmic people (dharmikah)A
Adharmic people (adharmikah)A
All varnas (sarva-varnah)Verse Rasa (Emotional Essence)
Geographic Context
Sandhi Notes