Shloka 4
अग्राह्य-ज्ञातिसंबन्धमण्डल-विवेचनम् / Managing Unreadable Kinship Networks: Vāsudeva–Nārada on Cohesion
एक समय भगवान् श्रीकृष्णने कहा--देवर्षे! जो व्यक्ति सुहृद् न हो, जो सुहृद् तो हो किंतु पण्डित न हो तथा जो सुहृद् और पण्डित तो हो किंतु अपने मनको वशमें न कर सका हो--ये तीनों ही परम गोपनीय मन्त्रणाको सुनने या जाननेके अधिकारी नहीं हैं ।।
eka samayaḥ bhagavān śrīkṛṣṇena uktaḥ—devarṣe! yo vyaktiḥ suhṛt na bhavati, yaḥ suhṛt tu bhavati kintu paṇḍitaḥ na bhavati, tathā yaḥ suhṛt ca paṇḍitaḥ ca bhavati kintu sva-manaḥ vaśaṃ na nītavān—ete trayaḥ api paramagopyāṃ mantraṇāṃ śrotuṃ vā jñātuṃ vā adhikāriṇaḥ na bhavanti. sa te sauhṛdam āsthāya kiñcid vakṣyāmi nārada. kṛtsnaṃ buddhi-balaṃ prekṣya sampṛcchati (sampṛcchet) tridivaṃgama; svargaṁ vicaran nārada! ahaṃ tava sauhārde viśrambhaṃ kṛtvā tvāṃ kiñcid nivedayiṣyāmi. manuṣyaḥ kasmiṃścid vyaktau buddhi-balasya pūrṇatāṃ dṛṣṭvā eva tasya kiñcid pṛcchati vā jijñāsāṃ prakāśayati.
วายุเทพกล่าวว่า “ครั้งหนึ่งพระผู้เป็นเจ้า ศรีกฤษณะ ได้ตรัสว่า ‘โอ้ฤๅษีทิพย์! คนสามจำพวกไม่สมควรได้ฟังหรือรู้คำปรึกษาอันลับยิ่ง: ผู้มิใช่มิตรผู้หวังดีแท้; ผู้เป็นมิตรแต่ไร้ปัญญาแยกแยะ; และผู้เป็นมิตรทั้งเป็นบัณฑิตแต่ยังมิได้ครอบงำจิตของตน. เพราะฉะนั้น โอ้นารท ด้วยอาศัยไมตรีของท่าน ข้าจักกล่าวบางประการ. มนุษย์ย่อมเผยคำถามเมื่อเห็นในผู้อื่นความบริบูรณ์แห่งปัญญาและกำลังแห่งการตัดสิน. โอ้นารท ผู้ท่องไปในสวรรค์ ด้วยพึ่งพามิตรภาพของท่าน ข้าขอน้อมเสนอเรื่องนี้’”
वायुदेव उवाच
Educational Q&A
Confidential instruction should be shared only with a qualified recipient: one who is genuinely well-disposed (suhṛt), discerning (paṇḍita), and self-controlled (mind mastered). Friendship alone is insufficient without wisdom and inner restraint.
Vāyu recounts a statement attributed to Śrī Kṛṣṇa about who is fit to receive secret counsel. Addressing Nārada—described as a celestial wanderer—Vāyu signals trust in Nārada’s goodwill and competence as the basis for sharing a sensitive matter.