Previous Verse
Next Verse

Shloka 15

Bhīṣma’s Hymn to Viṣṇu and Kṛṣṇa’s Criteria for Divine Self-Disclosure

एते हि देवा वसवो विमाना- न्यास्थाय सर्वे ज्वलिताग्निकल्पा: | अन्तर्हितास्त्वां प्रतिपालयन्ति काष्ठां प्रपद्यन्तमुदक्पतज्भम्‌,देखिये, ये प्रज्वलित अग्निके समान तेजस्वी देवता और वसु विमानोंमें बैठकर आकाशमें अदृश्यरूपसे रहते हुए सूर्य उत्तरायण होने और आपके आनेकी बाट जोहते हैं

ete hi devā vasavo vimānāny āsthāya sarve jvalitāgnikalpāḥ | antarhitās tvāṃ pratipālayanti kāṣṭhāṃ prapadyantam udakpatagbhām ||

จงดูเถิด เหล่าเทพ—หมู่วสุ—ล้วนขึ้นประทับบนวิมานทิพย์ สว่างไสวประหนึ่งเปลวไฟที่ลุกโชน. เขาทั้งหลายเร้นกายในนภา คอยพิทักษ์ท่านเมื่อท่านมุ่งสู่หนทางอุตตรายณะ และเฝ้ารอการมาถึงของท่าน ณ ทิศอันกำหนดนั้น.

एतेthese
एते:
Karta
TypePronoun
Rootएतद्
FormMasculine, Nominative, Plural
हिindeed/for
हि:
TypeIndeclinable
Rootहि
देवाःgods
देवाः:
Karta
TypeNoun
Rootदेव
FormMasculine, Nominative, Plural
वसवःthe Vasus
वसवः:
Karta
TypeNoun
Rootवसु
FormMasculine, Nominative, Plural
विमानानिaerial cars/chariots
विमानानि:
Karma
TypeNoun
Rootविमान
FormNeuter, Accusative, Plural
आस्थायhaving mounted/ascended
आस्थाय:
TypeVerb
Rootआस्था (आ-स्था)
Formक्त्वा (absolutive/gerund), Parasmaipada (usage-neutral for gerund)
सर्वेall
सर्वे:
Karta
TypeAdjective
Rootसर्व
FormMasculine, Nominative, Plural
ज्वलिताग्निकल्पाःhaving the brilliance like blazing fire
ज्वलिताग्निकल्पाः:
Karta
TypeAdjective
Rootज्वलित-अग्नि-कल्प
FormMasculine, Nominative, Plural
अन्तर्हिताःhidden/invisible
अन्तर्हिताः:
Karta
TypeAdjective
Rootअन्तर्हित
Formक्त (past passive participle), Masculine, Nominative, Plural
त्वाम्you
त्वाम्:
Karma
TypePronoun
Rootयुष्मद्
FormAccusative, Singular
प्रतिपालयन्तिthey wait for/attend upon/guard
प्रतिपालयन्ति:
TypeVerb
Rootप्रतिपाल् (प्रति-पाल्)
FormPresent, Indicative, Parasmaipada, Third, Plural
काष्ठाम्direction/quarter
काष्ठाम्:
Karma
TypeNoun
Rootकाष्ठा
FormFeminine, Accusative, Singular
प्रपद्यमानम्approaching/entering
प्रपद्यमानम्:
TypeVerb
Rootप्रपद्य (प्र-√पद्)
Formशतृ (present active participle), Masculine, Accusative, Singular
उदक्पतङ्गम्the north-going sun (lit. northward-flying one)
उदक्पतङ्गम्:
Karma
TypeNoun
Rootउदक्-पतङ्ग
FormMasculine, Accusative, Singular

वायुदेव उवाच

V
Vāyudeva (speaker)
D
Devas
V
Vasus
V
Vimānas (celestial cars)
A
Agni (as simile: fire)
N
Northern direction (udak/uttara)