Shloka 4
Rāma–Jāmadagnya-janma-kāraṇa and Kṣatra-kṣaya
Paraśurāma’s origins and the depletion/restoration of kṣatriya lineages
अग्ग्रं तप: समातिष्ठत् सहस्राक्षसमो भुवि । पुत्र लभेयमजितं त्रिलोकेश्वरमित्युत,वे इस भूतलपर सहसनेत्रधारी इन्द्रके समान पराक्रमी थे। उन्होंने यह सोचकर कि मैं एक ऐसा पुत्र प्राप्त करूँ, जो तीनों लोकोंका शासक होनेके साथ ही किसीसे पराजित न हो, उत्तम तपस्या आरम्भ की
agryaṃ tapaḥ samātiṣṭhat sahasrākṣa-samo bhuvi | putraṃ labheyam ajitaṃ trilokeśvaram ity uta ||
บนแผ่นดินนี้ เขาบำเพ็ญตบะอันสูงสุด มีเดชานุภาพเสมออินทร์ผู้มีพันเนตร ด้วยปณิธานว่า “ขอให้เรามีบุตรผู้ไม่มีผู้ใดพิชิตได้ และเป็นเจ้าเหนือไตรโลก” เขาจึงเริ่มตบะอันยิ่งใหญ่นั้นเพื่อหวังทายาทผู้ครองโลกและไร้ผู้ปราบ
वायुदेव उवाच
Educational Q&A
The verse highlights how intense discipline (tapas) is pursued to fulfill powerful desires; ethically, it invites reflection on the motives behind austerity—whether aimed at dharma and self-mastery or at dominance and invincibility.
Vayudeva describes a figure who begins supreme austerities on earth, comparable in might to Indra, with the explicit aim of obtaining a son who would be undefeated and rule the three worlds.