Shloka 3
Adhyāya 352: Brāhmaṇa–Nāga Saṃvāda — Uñchavrata-niścaya
Dialogue and the Resolve to Practice Uñchavrata
बहूनां पुरुषाणां च यथैका योनिरुच्यते । तथा त॑ पुरुष विश्व व्याख्यास्थामि गुणाधिकम्,बहुत-से पुरुषोंकी उत्पत्तिका स्थान एक ही पुरुष कैसे बताया जाता है? यह समझानेके लिये आत्मज्ञानी, तपस्वी, जितेन्द्रिय एवं वन्दनीय परमर्षि गुरु व्यासजीको नमस्कार करके मैं तुम्हारे सामने अधिक गुणशाली विश्वात्मा पुरुषकी व्याख्या करूँगा
vaiśampāyana uvāca |
bahūnāṃ puruṣāṇāṃ ca yathaikā yonir ucyate |
tathā taṃ puruṣaṃ viśva vyākhyāsthāmi guṇādhikam ||
ไวศัมปายนะกล่าวว่า “ดังที่กล่าวกันว่า ‘โยนิ’ (แหล่งกำเนิด) เพียงหนึ่งเดียวเป็นที่มาของพุรุษมากมาย ฉันก็จักอธิบายแก่ท่านถึง ‘วิศวะ-ปุรุษะ’—อาตมันแห่งสากล—ผู้เลิศด้วยคุณยิ่งและแผ่ซ่านทั่ว ผู้ซึ่งกล่าวกันว่าเป็นบ่อเกิดแห่งสรรพสิ่ง”
वैशम्पायन उवाच
Educational Q&A
Many beings can be traced to a single ultimate source; the speaker prepares to expound the all-pervading Puruṣa (World-Self) as the common origin and superior principle behind multiplicity.
Vaiśampāyana transitions into a doctrinal explanation: he introduces an analogy (one source for many persons) and announces that he will now explain the supreme, all-pervading Puruṣa who underlies the universe.