Shloka 313
Āścarya-kathana: Brāhmaṇa–Nāga Dialogue on Sūrya (Vivasvat) and the ‘Second Sun’ Phenomenon
त्वं कर्ता युगधर्माणां निराशी: कर्मसंज्ञितम् । अमिततेजस्वी ब्रह्माको इस धर्मका उपदेश देकर उस समय भगवानने उनसे कहा --/तुम निष्कामभावसे सारे कर्म करते हुए युगधर्मोके प्रवर्तक बनो”
tvaṁ kartā yugadharmāṇāṁ nirāśī karma-saṁjñitam | amitatejasvī brahmā ko ’sya dharmasyopadeśaṁ dattvā tasmin kāle bhagavān uvāca—tvaṁ niṣkāma-bhāvena sarvāṇi karmāṇi kurvan yugadharmāṇāṁ pravartako bhava |
ไวศัมปายนะกล่าวว่า “ท่านจักเป็นผู้สถาปนาธรรมตามกาลยุค จงกระทำสิ่งที่เรียกว่า ‘กรรม’ โดยปราศจากความหวังในผลตอบแทน” ครั้นทรงสั่งสอนธรรมนี้แล้ว พระผู้เป็นตรัสในกาลนั้นว่า “จงทำหน้าที่ทั้งปวงด้วยจิตไร้ความใคร่ผล และเป็นผู้ขับเคลื่อนธรรมแห่งยุคสมัย”
वैशम्पायन उवाच
Educational Q&A
The verse teaches niṣkāma-karma: one should perform all duties without craving the fruits, and thereby uphold and establish yuga-dharma—the ethical order appropriate to one’s time.
Vaiśampāyana reports a moment of instruction: after teaching ‘this dharma,’ the divine speaker exhorts the listener to act selflessly and become an initiator of righteous norms for the age.