Shloka 16
Āścarya-kathana: Brāhmaṇa–Nāga Dialogue on Sūrya (Vivasvat) and the ‘Second Sun’ Phenomenon
यदासीच्चाक्षुषं जन्म द्वितीयं ब्रह्मणो नृूप । तदा पितामहेनैव सोमाद् धर्म: परिश्रुत:
yad āsīc cākṣuṣaṁ janma dvitīyaṁ brahmaṇo nṛpa | tadā pitāmahenaiva somād dharmaḥ pariśrutaḥ ||
ไวศัมปายนะกล่าวว่า “ข้าแต่พระราชา ครั้นเมื่อพรหมผู้สร้างเข้าสู่ปฏิสนธิครั้งที่สอง อันเรียกว่า ‘จักษุษะ’ (มนวันตระ) ครั้งนั้นเอง ธรรมะได้ถูกสดับและรับสืบทอด—โดยปิตามหะผู้เป็นปู่ใหญ่ทรงรับมาจากโสมะด้วยพระองค์เอง”
वैशम्पायन उवाच
Educational Q&A
Dharma is presented as an ancient, authoritative tradition transmitted through exalted cosmic figures; its legitimacy rests on lineage (paramparā) and on being ‘heard’ and preserved across epochs.
Vaiśampāyana situates the account in a specific cosmic period (the Cākṣuṣa Manvantara) and states that, in that time, Dharma was received and propagated—Brahmā (the Grandsire) conveying what came from Soma—thereby grounding the discourse on Dharma in primordial history.