Previous Verse
Next Verse

Shloka 253

Nāga-āyatana-darśana-pratīkṣā — The Brāhmaṇa’s Request and Waiting on the Gomatī

नरनारायणो द्रष्टूं कि तु तत्‌ कारणं मुने । मुने! नारदजीने उस समय प्रैतद्वीपमें जाकर जो अनिरुद्ध-विग्रहमें स्थित नारायणदेवका साक्षात्कार किया तथा पुनः नर-नारायणका दर्शन करनेके लिये जो बदरिकाश्रमको प्रस्थान किया, इसका क्या कारण है?

Janamejaya uvāca: nara-nārāyaṇo draṣṭuṁ kiṁ tu tat-kāraṇaṁ mune? mune! nāradajīnaḥ tasmin samaye praitadvīpe gatvā yaḥ aniruddha-vigrahe sthitaṁ nārāyaṇadevaṁ sākṣātkṛtavān, tathā punaḥ nara-nārāyaṇayoḥ darśanaṁ kartum badarikāśramaṁ prati yaḥ prasthitaḥ—etasya kiṁ kāraṇam?

ชนเมชัยตรัสว่า— ข้าแต่มุนี เหตุใดจึงใฝ่หาการได้เห็นนร-นารายณ์? ในกาลนั้นพระนารทไปยังไปรตทวีป ได้ประจักษ์พระนารายณ์ผู้สถิตในรูปอนิรุทธโดยตรง แล้วจึงออกเดินทางกลับไปยังพทริกาศรมอีกครั้งเพื่อได้ “ทัศนะ” แห่งนรและนารายณ์— อะไรเป็นเหตุให้เป็นไปตามลำดับเช่นนี้?

नरनारायणःNara and Narayana (as one entity)
नरनारायणः:
Karta
TypeNoun
Rootनरनारायण
FormMasculine, Nominative, Singular
द्रष्टुम्to see
द्रष्टुम्:
Karma
TypeVerb
Rootदृश्
Formतुमुन् (infinitive)
किम्what? / why?
किम्:
TypeIndeclinable
Rootकिम्
तुbut / indeed
तु:
TypeIndeclinable
Rootतु
तत्that
तत्:
TypePronoun
Rootतद्
FormNeuter, Nominative/Accusative, Singular
कारणम्cause, reason
कारणम्:
TypeNoun
Rootकारण
FormNeuter, Nominative/Accusative, Singular
मुनेO sage
मुने:
TypeNoun
Rootमुनि
FormMasculine, Vocative, Singular

जनमेजय उवाच

J
Janamejaya
N
Nārada
N
Nārāyaṇa
A
Aniruddha
N
Nara-Nārāyaṇa
P
Praitadvīpa
B
Badarikāśrama

Educational Q&A

The verse foregrounds the dharmic value of inquiry into sacred experience: even after a direct vision of Nārāyaṇa, the seeker (Nārada) pursues further darśana of Nara-Nārāyaṇa, implying that spiritual understanding deepens through continued seeking, pilgrimage, and reverent questioning rather than complacency after a single encounter.

King Janamejaya asks the narrator-sage to explain why Nārada first went to Praitadvīpa to behold Lord Nārāyaṇa in the Aniruddha form, and then departed for Badarikāśrama to see Nara and Nārāyaṇa—seeking the motive and narrative logic behind these successive journeys and visions.