Shloka 72
Atithi-satkāra and the Consolation of Wise Counsel (अतिथिसत्कारः प्रज्ञानवचनस्य च पराश्वासनम्)
यास्को मामृषिरव्यग्रो नैकयज्ञेषु गीतवान् | शिपिविष्ट इति हास्माद् गुह्नामधरो हाहम्,यास्कमुनिने शान्तचित्त होकर अनेक यज्ञोंमें शिपिविष्ट कहकर मेरी महिमाका गान किया है; अतः मैं इस गुह्मननामको धारण करता हूँ
yāsko mām ṛṣir avyagro naikayajñeṣu gītavān | śipiviṣṭa iti hāsmād guhyānām adharo hy aham ||
ฤๅษียาสกะ ผู้มีจิตไม่ฟุ้งซ่าน ได้ขับขานสรรเสริญมหิมาของข้าในพิธีบูชามากมาย โดยเรียกข้าว่า “ศิปิวిషฏะ (Śipiviṣṭa)”; เพราะเหตุนั้นข้าจึงทรงไว้ซึ่งนามลับนี้ และในหมู่นามอันเร้นลับทั้งหลาย ข้าคือผู้เป็นใหญ่.
तामिन्द्र उवाच गच्छ नहुषस्त्वया वाच्योथ<पूर्वेण मामृषियुक्तेन यानेन त्वमधिरूढ
Educational Q&A
Sacred authority and ethical legitimacy are reinforced through the testimony of composed sages and ritual contexts: a divine epithet gains weight when it is repeatedly affirmed in yajñas by a steady-minded ṛṣi, indicating that names can carry layered, even esoteric, significance.
A divine speaker refers to being praised by the sage Yāska across many sacrifices under the epithet “Śipiviṣṭa,” and on that basis claims or explains the bearing of this ‘secret name,’ presenting it as preeminent among hidden designations.