Shloka 53
Atithi-prāpti and the Brāhmaṇa’s Deliberation on Triadic Dharma (अतिथिप्राप्तिः धर्मत्रयविचारश्च)
सर्वे भागान् कल्पयध्वं यज्ञेषु मम नित्यश: । तथा श्रेयोडभिधास्यामि यथाधीकारमी श्वरा:
sarve bhāgān kalpayadhvaṃ yajñeṣu mama nityaśaḥ | tathā śreyo 'bhidhāsyāmi yathādhikāram īśvarāḥ ||
โอ้เหล่าผู้เป็นเจ้าแห่งโลกทั้งหลาย! จงจัดสรรและถวายส่วนอันเป็นสิทธิของเราในพิธียัญอยู่เสมอ หากพวกท่านกระทำเช่นนั้น เราจักสั่งสอนพวกท่านต่อไป—ตามฐานะและสิทธิอันควรแก่แต่ละผู้—ในหนทางแห่งความเกื้อกูลและความดีสูงสุด
वैशम्पायन उवाच
Educational Q&A
The verse teaches reciprocity between ritual obligation and moral-spiritual guidance: when rightful offerings are maintained in yajñas, the teacher/authority continues to impart instruction in śreyas (true welfare) suited to each person’s adhikāra (capacity and rightful station).
Vaiśampāyana reports a statement in which an authoritative figure asks the addressed ‘lords’ to keep offering the proper sacrificial portions regularly; in return, he promises ongoing guidance on the path of welfare, tailored to each recipient’s eligibility and role.