Previous Verse
Next Verse

Shloka 31

धर्मस्य बहुद्वारत्वम् — Nārada’s Audience with Indra (Śānti-parva 340)

अव्यक्तं पुरुषे ब्रह्मन्‌ निष्क्रिये सम्प्रलीयते । नास्ति तस्मात्‌ परतर: पुरुषाद्‌ वै सनातनात्‌,“ब्रह्मन्‌! अव्यक्तका निष्क्रिय पुरुषमें लय होता है। उस सनातन पुरुषसे उत्त्कृष्ट दूसरी कोई वस्तु नहीं है

avyaktaṁ puruṣe brahman niṣkriye sampralīyate | nāsti tasmāt parataraḥ puruṣād vai sanātanāt ||

ภีษมะกล่าวว่า—โอ้พราหมณ์! อव्यกตะย่อมลายเข้าสู่ปุรุษผู้ไร้การกระทำ. เพราะฉะนั้น เหนือปุรุษผู้เป็นนิรันดร์นั้น ย่อมไม่มีสิ่งใดสูงกว่า.

अव्यक्तम्the unmanifest (principle)
अव्यक्तम्:
Karta
TypeAdjective
Rootअव्यक्त
FormNeuter, Nominative, Singular
पुरुषेin the Purusha/person
पुरुषे:
Adhikarana
TypeNoun
Rootपुरुष
FormMasculine, Locative, Singular
ब्रह्मन्O Brahmin (sage)
ब्रह्मन्:
TypeNoun
Rootब्रह्मन्
FormMasculine, Vocative, Singular
निष्क्रियेin the actionless (one)
निष्क्रिये:
Adhikarana
TypeAdjective
Rootनिष्क्रिय
FormMasculine, Locative, Singular
सम्प्रलीयतेdissolves/merges completely
सम्प्रलीयते:
TypeVerb
Rootसम्-प्र-ली (ली)
FormPresent, Indicative, Atmanepada, Third, Singular
not
:
TypeIndeclinable
Root
अस्तिis/exists
अस्ति:
TypeVerb
Rootअस्
FormPresent, Indicative, Parasmaipada, Third, Singular
तस्मात्than/from that
तस्मात्:
Apadana
TypePronoun
Rootतद्
FormMasculine/Neuter, Ablative, Singular
परतरःhigher/superior
परतरः:
Karta
TypeAdjective
Rootपरतर
FormMasculine, Nominative, Singular
पुरुषात्than the Purusha
पुरुषात्:
Apadana
TypeNoun
Rootपुरुष
FormMasculine, Ablative, Singular
वैindeed
वै:
TypeIndeclinable
Rootवै
सनातनात्than the eternal (one)
सनातनात्:
Apadana
TypeAdjective
Rootसनातन
FormMasculine, Ablative, Singular

भीष्म उवाच

B
Bhīṣma
B
brahman (addressed interlocutor)