Shloka 333
अध्याय ३३७ — ज्ञानमार्ग-वैविध्यप्रश्नः तथा व्यासस्य नारायणोद्भवकथा
Systems of Knowledge and Vyāsa’s Nārāyaṇa-Origin
न किलातप्ततपसा शकक््यते द्रष्टमज्जसा । “वहाँके निवासियोंके तेजसे आँखें चौंधिया जानेके कारण हम वहाँ किसी पुरुषको देख नहीं पाते थे। तदनन्तर दैवयोगसे हमारे हृदयमें यह ज्ञान प्रकट हुआ कि तपस्या किये बिना हमलोग भगवानको सुगमतापूर्वक नहीं देख सकते
na kilātaptatapasā śakyate draṣṭum ajjasā |
ภีษมะกล่าวว่า “แท้จริงแล้ว หากปราศจากตบัสที่ได้บำเพ็ญ ก็ไม่อาจเฝ้าเห็น (พระผู้เป็นเจ้า) ได้โดยตรงและโดยง่าย ที่นั่นรัศมีของผู้อยู่อาศัยทำให้ดวงตาเราพร่า จนไม่อาจแลเห็นผู้ใดได้; แล้วด้วยอำนาจแห่งดวงชะตา ความรู้แจ้งจึงบังเกิดในใจเราว่า หากไร้ตบัส ก็ไม่อาจได้ทัศนะของพระเป็นเจ้าโดยสะดวก”
भीष्म उवाच
Educational Q&A
Direct spiritual realization is not attained effortlessly; tapas—disciplined austerity and inner purification—is presented as a necessary condition for truly beholding the Divine, with insight ultimately arising through a combination of effort and divine dispensation.
The speakers (as recalled by Bhishma) reach a radiant realm where the brilliance of its inhabitants overwhelms their sight, preventing clear perception; afterward, they realize that without prior tapas they cannot easily see the Lord.