Shloka 29
एकान्तिधर्म-प्रश्नः (Inquiry into Ekāntin Dharma) / The Origin and Practice of Single-Pointed Nārāyaṇa-Centered Discipline
आस्यै: सप्तभिरुद्वीर्ण लोकधर्ममनुत्तमम् | मरीचिरुत््यड्विरसौ पुलस्त्य: पुलहः क्रतु: । वसिष्ठ श्न महातेजास्ते हि चित्रशिखण्डिन:,(अब मैं जिस प्रकार तन्त्र, स्मृति और आगमकी उत्पत्ति हुई है, उसे बताता हूँ, सुनो --) मरीचि, अत्रि, अंगिरा, पुलस्त्य, पुलह, क्रतु और महातेजस्वी वसिष्ठ--ये सात प्रसिद्ध ऋषि चित्रशिखण्डी कहलाते हैं। ये जो चित्रशिखण्डी नामसे विख्यात सात ऋषि हैं, इन्होंने महागिरि मेरुपर एकमत होकर जिस उत्तम शास्त्रका प्रवचन एवं निर्माण किया, वह चारों वेदोंके समान आदरणीय एवं प्रमाणभूत है। उसमें सात मुखोंसे प्रकट हुए उत्तम लोकधर्मकी व्याख्या हुई है
āsyaḥ saptabhir udvīrṇaṁ lokadharmam anuttamam | marīcir atrir aṅgirāḥ pulastyaḥ pulahaḥ kratuḥ | vasiṣṭhaś ca mahātejās te hi citraśikhaṇḍinaḥ |
ภีษมะกล่าวว่า “ธรรมอันยอดยิ่งของโลกได้ถูกประกาศออกมาจากเจ็ดโอษฐ์ มรีจิ อตรี อังคิรส ปุลัสตยะ ปุลหะ กรตุ และวสิษฐผู้รุ่งเรืองด้วยเดช—ฤๅษีผู้เลื่องชื่อทั้งเจ็ดนี้เรียกว่า ‘จิตรศิขัณฑิน’ ครั้นพร้อมใจกันบนมหาคีรีเมรุ พวกท่านได้แสดงและรจนาคัมภีร์อันประเสริฐ สมควรแก่การเคารพและเป็นหลักฐานดุจสี่พระเวท ซึ่งได้อธิบายหลักธรรมสูงสุดแห่งระเบียบสังคมและศีลธรรมไว้”
भीष्म उवाच
Educational Q&A
Dharma that sustains worldly life (lokadharma) is presented as an authoritative, Veda-like teaching, articulated through the consensus and speech of seven eminent sages, emphasizing that ethical and social norms have a venerable, scriptural foundation.
Bhishma identifies seven famous rishis—Marichi, Atri, Angiras, Pulastya, Pulaha, Kratu, and Vasistha—calling them Citraśikhaṇḍins, and describes how they jointly expounded a supreme account of lokadharma, traditionally situated on Mount Meru and treated as highly authoritative.