Previous Verse
Next Verse

Shloka 28

एकान्तिधर्म-प्रश्नः (Inquiry into Ekāntin Dharma) / The Origin and Practice of Single-Pointed Nārāyaṇa-Centered Discipline

तैरेकमतिभिर्भूत्वा यत्‌ प्रोक्तं शास्त्रमुत्तमम्‌ । वेदैश्नतुर्भि: समितं कृतं॑ मेरो महागिरी,(अब मैं जिस प्रकार तन्त्र, स्मृति और आगमकी उत्पत्ति हुई है, उसे बताता हूँ, सुनो --) मरीचि, अत्रि, अंगिरा, पुलस्त्य, पुलह, क्रतु और महातेजस्वी वसिष्ठ--ये सात प्रसिद्ध ऋषि चित्रशिखण्डी कहलाते हैं। ये जो चित्रशिखण्डी नामसे विख्यात सात ऋषि हैं, इन्होंने महागिरि मेरुपर एकमत होकर जिस उत्तम शास्त्रका प्रवचन एवं निर्माण किया, वह चारों वेदोंके समान आदरणीय एवं प्रमाणभूत है। उसमें सात मुखोंसे प्रकट हुए उत्तम लोकधर्मकी व्याख्या हुई है

bhīṣma uvāca | tair ekamatibhir bhūtvā yat proktaṃ śāstram uttamam | vedaiś caturbhiḥ samitaṃ kṛtaṃ merau mahāgiri ||

เมื่อพวกท่านทั้งหลายมีเจตนาเป็นหนึ่งเดียวกัน จึงได้ประกาศคัมภีร์อันประเสริฐซึ่งรจนาขึ้น ณ มหาคีรีเมรุ และสอดคล้องกับพระเวททั้งสี่ จึงเป็นคัมภีร์ที่ควรเคารพและเป็นหลักฐานอันเชื่อถือได้

तैःby them
तैः:
Karana
TypePronoun
Rootतद्
Formmasculine/neuter, instrumental, plural
एकमतिभिःwith one-mindedness / being of one opinion
एकमतिभिः:
Karana
TypeNoun
Rootएकमति
Formfeminine, instrumental, plural
भूत्वाhaving become
भूत्वा:
TypeVerb
Rootभू
Formक्त्वा (absolutive/gerund), parasmaipada (usage-neutral)
यत्which (that)
यत्:
Karma
TypePronoun
Rootयद्
Formneuter, nominative/accusative, singular
प्रोक्तम्spoken / expounded
प्रोक्तम्:
TypeVerb
Rootप्र-वच्
Formक्त (past passive participle), neuter, nominative/accusative, singular
शास्त्रम्treatise, scripture
शास्त्रम्:
Karma
TypeNoun
Rootशास्त्र
Formneuter, nominative/accusative, singular
उत्तमम्excellent, supreme
उत्तमम्:
TypeAdjective
Rootउत्तम
Formneuter, nominative/accusative, singular
वेदैःwith/by the Vedas
वेदैः:
Karana
TypeNoun
Rootवेद
Formmasculine, instrumental, plural
चतुर्भिःby four
चतुर्भिः:
Karana
TypeNumeral
Rootचतुर्
Formmasculine/neuter, instrumental, plural
समितम्collected together, compiled
समितम्:
TypeVerb
Rootसम्-इ
Formक्त (past passive participle), neuter, nominative/accusative, singular
कृतम्made, composed
कृतम्:
TypeVerb
Rootकृ
Formक्त (past passive participle), neuter, nominative/accusative, singular
मेरुःMeru (mountain)
मेरुः:
Adhikarana
TypeNoun
Rootमेरु
Formmasculine, nominative, singular
महागिरिःthe great mountain
महागिरिः:
Adhikarana
TypeNoun
Rootमहागिरि
Formmasculine, nominative, singular

भीष्म उवाच

B
Bhīṣma
M
Meru (Mahāgiri)
T
the four Vedas

Educational Q&A

That a true and authoritative dharma-teaching (śāstra) is grounded in unanimity among realized sages and must be consistent with the four Vedas; such concord gives it normative force for guiding worldly conduct.

Bhishma introduces an account of a supreme treatise on dharma said to have been composed on Mount Meru by a unified group of sages, emphasizing its Veda-aligned authority and its role in explaining the best principles of worldly dharma.