Shloka 12
नारायणीयमाख्यानम् (Nārāyaṇīyam Ākhyānam) — Nārada’s Return and Hymnic Consolidation
न च प्रतिजघानास्य स गतिं पर्वतोत्तम: । तत्पश्चात् उन पर्वतशिखरोंसे वे सहसा आगे निकल गये। वह श्रेष्ठ पर्वत उनकी गतिको रोक न सका ।। ततो महानभूच्छब्दो दिवि सर्वदिवौकसाम्
na ca pratijaghānāsya sa gatiṁ parvatottamaḥ | tatpaścāt tu na parvataśikharaiḥ saḥ sahasā agre nirgataḥ | sa śreṣṭhaḥ parvatas tasya gatiṁ roddhuṁ na śaśāka || tato mahān abhūc chabdo divi sarvadivaukasām ||
แม้ภูผาอันประเสริฐยิ่งนั้นก็ไม่อาจขวางกั้นการรุดหน้าได้ ไม่ได้โต้กลับ มิได้ขัดขวางการเคลื่อนไหวของเขา ครั้นแล้วเขาก็พุ่งผ่านยอดเขาทั้งหลายไปโดยฉับพลัน ด้วยแรงส่งอันมหาศาลจนแม้ภูผาชั้นเลิศก็ยังยับยั้งมิได้ บัดนั้นเสียงกึกก้องใหญ่ก็บังเกิดขึ้นในท้องฟ้า ท่ามกลางหมู่ทวยเทพทั้งปวง
भीष्म उवाच
Educational Q&A
The verse underscores the idea of irresistible momentum—when a being’s force (physical or moral) is fully set in motion, even seemingly immovable obstacles may fail to restrain it; the cosmic reaction (the roar among celestials) highlights how extraordinary acts reverberate beyond the immediate scene.
A figure moves with such speed and power that the foremost mountain cannot check his course; he shoots past the mountain-peaks, and a tremendous sound arises in the heavens among the celestial beings, marking the event as wondrous and momentous.