Shloka 14
अध्याय ३३१: नारायणकथा-प्रशंसा तथा नारदस्य श्वेतद्वीप-निवृत्ति एवं बदरी-आगमनम् | Chapter 331: Praise of the Nārāyaṇa Narrative; Nārada’s Return from Śvetadvīpa and Arrival at Badarī
इसलिये मानसिक दु:खको बुद्धिके द्वारा विचारसे और शारीरिक कष्टको औषध- सेवनद्वारा नष्ट करना चाहिये। शास्त्रज्ञानके प्रभावसे ही ऐसा होना सम्भव है। दुःख पड़नेपर बालकोंकी तरह रोना उचित नहीं है ।। अनित्यं यौवन रूप॑ं जीवितं द्रव्यसंचय: । आरोग्यं प्रियसंवासो गृध्येत् तत्र न पण्डित:,रूप, यौवन, जीवन, धन-संग्रह, आरोग्य तथा प्रियजनोंका सहवास--ये सब अनित्य हैं। विद्वान् पुरुषको इनमें आसक्त नहीं होना चाहिये
anityaṁ yauvana-rūpaṁ jīvitaṁ dravya-saṁcayaḥ | ārogyaṁ priya-saṁvāso gṛdhyet tatra na paṇḍitaḥ ||
นารทกล่าวว่า—ความเยาว์วัยและความงามไม่เที่ยง; ชีวิต การสั่งสมทรัพย์ สุขภาพ และการได้อยู่ร่วมกับผู้เป็นที่รักก็ไม่เที่ยงเช่นกัน เพราะฉะนั้นบัณฑิตย่อมไม่ยึดติดสิ่งเหล่านี้ เมื่อความทุกข์เกิดขึ้น พึงระงับความระทมใจด้วยการพิจารณาอย่างมีปัญญา และบรรเทาความเจ็บกายด้วยโอสถที่เหมาะสม; ความมั่นคงเช่นนี้ย่อมเป็นไปได้ด้วยอานุภาพแห่งความรู้ในศาสตรา ไม่สมควรร่ำไห้ดุจเด็กเมื่อเคราะห์ร้ายมาถึง
नारद उवाच
Educational Q&A
All worldly supports—beauty, youth, life, wealth, health, and even the presence of loved ones—are transient; therefore the wise avoid attachment and meet suffering with reflective discernment and appropriate practical measures, grounded in scriptural understanding.
In Śānti Parva’s instruction on peace and right conduct, Nārada delivers counsel that reframes grief: instead of childish lamentation, one should recognize impermanence and respond to mental and physical distress through wisdom, reasoning, and suitable remedies.