Shloka 4
Mahāvasu’s Fall by Speech-Error and Release through Devotion (अज-विवादः वसोः शापः विमोचनं च)
सा च दष्ट्वा तदा व्यासं कामसंविग्नमानसम् | शुकी भूत्वा महाराज घृताची समुपागमत्,युधिष्ठिर! उस वनमें उस अप्सराको देखकर ऋषि भगवान् व्यास सहसा कामसे मोहित हो गये। महाराज! उस समय व्यासजीका हृदय कामसे व्याकुल हुआ देख घृताची अप्सरा शुकी होकर उनके पास आयी
sā ca dṛṣṭvā tadā vyāsaṃ kāmasaṃvignamānasam | śukī bhūtvā mahārāja ghṛtācī samupāgamat, yudhiṣṭhira |
ครั้นเห็นวยาสะมีจิตใจหวั่นไหวด้วยกามแล้ว ข้าแต่มหาราชา อัปสรฆฤตาจีจึงแปลงเป็น “ศุกี” คือ นกแก้วเพศเมีย แล้วเข้าไปใกล้ท่าน
भीष्म उवाच
Educational Q&A
Even great sages can experience agitation of mind when confronted with sensual temptation; the episode highlights the ethical need for vigilance, self-restraint, and awareness of how desire (kāma) can disturb inner steadiness.
Bhishma narrates that Vyasa, upon seeing the Apsaras Ghritachi, becomes mentally disturbed by desire; perceiving this, Ghritachi approaches him after taking the form of a female parrot (Śukī).