Shloka 44
देवतापितृप्रश्नः — Nārada at Badarīāśrama: the ultimate referent of daiva and pitṛ worship
इस मानव-शरीरमें रहनेवाले काम-क्रोध आदि भयंकर व्याप्र तुमपर चारों ओरसे आक्रमण कर रहे हैं, इसलिये पहलेसे ही तुम पुण्यसंचयके लिये प्रयत्न करो ।।
vyāsa uvāca | asmin mānava-śarīre nivasantau kāma-krodhādayo bhayaṅkarā vyāprāḥ sarvataḥ tvām ākrāmanti; tasmāt pūrvam eva puṇya-saṃcayāya yatnaṃ kuru || purā andhakāram ekaṃ tvam anupaśyasi; tvarasva vai | purā hiraṇmayān nagān nirīkṣase ’dri-mūrdhani | maraṇa-kāle prathamaṃ te ghoraṃ andhakāraṃ dṛśyate; tataḥ parvata-śikhare suvarṇa-vṛkṣāḥ dṛśyante | tad-āgamanāt pūrvam eva sva-kalyāṇāya śīghraṃ prayatnasva ||
วยาสะกล่าวว่า—ในกายมนุษย์นี้เอง กำลังอันน่ากลัวอย่างกามและโทสะที่สถิตอยู่ภายใน ย่อมรุกรานท่านจากทุกทิศ; เพราะฉะนั้นจงเพียรไว้ล่วงหน้าเพื่อสั่งสมบุญกุศล ไม่นานท่านจะเห็นความมืดอันแผ่กว้างเพียงหนึ่งเดียว—จงเร่งเถิด ไม่นานท่านจะเห็นหมู่ไม้สีทองบนยอดภูผา ก่อนกาลนั้นจะมาถึง จงรีบพากเพียรเพื่อประโยชน์เกื้อกูลแก่ตน
व्यास उवाच
Educational Q&A
Do not postpone ethical and spiritual effort: since desire and anger continually assault the embodied person, one should practice self-restraint and accumulate merit now—before the approach of death makes reform difficult.
Vyāsa admonishes the listener with a warning about mortality, describing ominous perceptions that arise near death (darkness, then visions like golden trees on a mountain-top) to urge immediate pursuit of one’s true welfare.