Shloka 28
देवतापितृप्रश्नः — Nārada at Badarīāśrama: the ultimate referent of daiva and pitṛ worship
राजा सदा धर्मपर: शुभाशुभस्य गोप्ता समीक्ष्य सुकृतिनां दधाति लोकान् | बहुविधमपि चरति प्रविशति सुखमनुपगतं निरवद्यम्
vyāsa uvāca | rājā sadā dharmaparaḥ śubhāśubhasya goptā samīkṣya sukṛtināṃ dadhāti lokān | bahuvidham api carati praviśati sukham anupagataṃ niravadyam |
วยาสะกล่าวว่า พระราชาผู้ตั้งมั่นในธรรมอยู่เสมอ ผู้พิจารณาแล้วจึงคุ้มครองประชาชนในเรื่องดีและชั่ว ย่อมได้โลกที่สัตบุรุษบรรลุ และหากพระองค์เองยังประพฤติกุศลกรรมหลากหลายประการด้วยแล้ว ด้วยผลแห่งกรรมนั้น พระองค์ย่อมเข้าสู่ความสุขอันปราศจากโทษ ซึ่งไม่เคยได้มาก่อน
व्यास उवाच
Educational Q&A
A ruler’s highest duty is steadfast commitment to dharma: carefully discerning right and wrong in public matters, protecting subjects accordingly, and personally practicing auspicious conduct. Such governance yields both merit (access to the realms of the righteous) and a blameless, elevated happiness.
In the didactic setting of Śānti Parva, Vyāsa states a principle of rājadharma: the king who governs with moral discernment and protection, and who also performs virtuous deeds himself, attains the righteous worlds and an untainted happiness as the fruit of his conduct.