Shloka 30
Śuka’s Guṇa-Transcendence and Vyāsa’s Consolation (शुकगति-वर्णनम्)
ज्ञानेन कुरुते यत्नं यत्नेन प्राप्पते महत् | महद् द्वन््धप्रमोक्षाय सा सिद्धिरया वयो5तिगा
jñānena kurute yatnaṃ yatnena prāpyate mahat | mahad dvandva-pramokṣāya sā siddhir iyam atyagā ||
ชนกตรัสว่า “ด้วยญาณ มนุษย์ย่อมเพียรพยายามเพื่อความหลุดพ้น และด้วยความเพียรนั้นย่อมบรรลุ ‘มหัต’ คือความรู้แจ้งอันยิ่งใหญ่ ความรู้แจ้งอันยิ่งใหญ่นั้นเป็นเครื่องปลดปล่อยจากคู่ตรงข้าม—สุขและทุกข์เป็นต้น นั่นแลคือความสำเร็จแท้ ซึ่งก้าวข้ามกาล คือความตายได้”
जनक उवाच
Educational Q&A
Knowledge must be made active through disciplined effort; that effort culminates in profound Self-realization, which frees one from the tyranny of opposites like pleasure and pain and is therefore a true spiritual attainment that transcends even death.
In the Shanti Parva’s instruction on peace and liberation, King Janaka speaks as a teacher, explaining how sustained striving grounded in knowledge leads to the highest realization and to freedom from worldly dualities.