Shloka 169
Śuka’s Guṇa-Transcendence and Vyāsa’s Consolation (शुकगति-वर्णनम्)
सत्त्वेनानुप्रवेशो हि यो5यं त्वयि कृतो मया । कि तवापकृतं तत्र यदि मुक्तोडसि सर्वश:,यदि आप सर्वथा मुक्त हैं तो मैंने जो बुद्धिके द्वारा आपके भीतर प्रवेश किया है, इसमें आपका क्या अपराध किया है?
sattvenānupraveśo hi yo ’yaṃ tvayi kṛto mayā | kiṃ tavāpakṛtaṃ tatra yadi mukto ’si sarvaśaḥ ||
การที่เราล่วงเข้าไปในท่านด้วยสัทตวะนั้นก็เป็นเช่นนั้นเอง. หากท่านเป็นผู้หลุดพ้นโดยสิ้นเชิงแล้ว ในการนั้นท่านจะถูกกระทำผิดอันใดเล่า? ผู้เป็นไทแล้วจะมีความบาดเจ็บจากการนั้นได้อย่างไร?
भीष्य उवाच
Educational Q&A
Bhīṣma argues that a truly liberated person cannot be harmed in any ultimate sense; actions grounded in sattva (purity and clarity) do not constitute wrongdoing toward one who is free from bondage and egoic vulnerability.
Bhīṣma, speaking in a philosophical context in Śānti Parva, defends or clarifies an act described as ‘entering’ another through sattva—an inward, contemplative or yogic mode of access—by asking how it could be an offense if the other is completely liberated.