Previous Verse
Next Verse

Shloka 19

Aśoka-śāstra: Nārada’s Instruction on the Cessation of Śoka

Grief

अथास्य नेष्टं मरणं स्थातुमिच्छेदिमां क्रियाम्‌ सर्वगन्धान्‌ रसांश्नैव धारयीत नराधिप,नरेश्वर! यदि योगीको मृत्यु अभीष्ट न हो, अभी वह इस जगत्‌में रहना चाहे तो यह क्रिया करे। पूर्वोक्त रीतिसे पंचभूतविषयक धारणा करके पृथ्वी आदि तत्त्वोंपर विजय प्राप्त करते हुए सम्पूर्ण गन्धों, रसों तथा रूप आदि विषयोंको अपने वशमें करे-

athāsya neṣṭaṁ maraṇaṁ sthātum icched imāṁ kriyām | sarvagandhān rasāṁś caiva dhārayīta narādhipa || nareśvara! yadi yogino mṛtyur abhīṣṭā na bhavet, iha jagati sthātum icchet, tadā iyaṁ kriyā kartavyā | pūrvoktavidhinā pañcabhūtaviṣayikāṁ dhāraṇāṁ kṛtvā pṛthivyādi-tattveṣu vijayaṁ prāpya sarvān gandhān rasān rūpādīn viṣayān ātmavaśe kuryāt ||

ยาชญวลกยะกล่าวว่า “ข้าแต่มหาราช หากโยคีมิได้ปรารถนาความตายและประสงค์จะดำรงอยู่ในโลกนี้ ก็พึงกระทำปฏิบัตินี้. เขาพึงรวบรวมไว้ในอำนาจตนซึ่งกลิ่นทั้งปวงและรสทั้งปวง—รวมทั้งรูปและอารมณ์แห่งอินทรีย์อื่น ๆ ด้วย”

अथthen/now
अथ:
TypeIndeclinable
Rootअथ
अस्यof him/of this (person)
अस्य:
TypePronoun
Rootइदम्
Formmasculine/neuter, genitive, singular
not
:
TypeIndeclinable
Root
इष्टम्desired/agreeable
इष्टम्:
Karta
TypeAdjective
Rootइष्ट
Formneuter, nominative, singular
मरणम्death
मरणम्:
Karta
TypeNoun
Rootमरण
Formneuter, nominative, singular
स्थातुम्to remain/to stand
स्थातुम्:
TypeVerb
Rootस्था
Formtumun (infinitive)
इच्छेत्should wish/desire
इच्छेत्:
TypeVerb
Rootइष्
Formoptative (vidhilin), 3rd, singular, parasmaipada
इमाम्this
इमाम्:
Karma
TypePronoun
Rootइदम्
Formfeminine, accusative, singular
क्रियाम्practice/action
क्रियाम्:
Karma
TypeNoun
Rootक्रिया
Formfeminine, accusative, singular
सर्वall
सर्व:
TypeAdjective
Rootसर्व
Formmasculine, accusative, plural
गन्धान्smells/odours
गन्धान्:
Karma
TypeNoun
Rootगन्ध
Formmasculine, accusative, plural
रसान्tastes/flavours
रसान्:
Karma
TypeNoun
Rootरस
Formmasculine, accusative, plural
and
:
TypeIndeclinable
Root
एवindeed/just
एव:
TypeIndeclinable
Rootएव
धारयीतshould hold/should control
धारयीत:
TypeVerb
Rootधृ
Formoptative (vidhilin), 3rd, singular, parasmaipada
नराधिपO lord of men (king)
नराधिप:
TypeNoun
Rootनराधिप
Formmasculine, vocative, singular

याज्ञवल्क्य उवाच

याज्ञवल्क्य (Yājñavalkya)
नराधिप / नरेश्वर (the king addressed)
योगी (the yogin)
पञ्चभूत (five elements: earth, water, fire, wind, space)
पृथिवी (earth principle)
गन्ध (smell)
रस (taste)
रूप (form)