Shloka 50
अव्यक्त-गुण-पुरुषविवेकः | Avyakta, Guṇas, and Discrimination of Puruṣa
अहमेतानि वै सर्व मय्येतानीन्द्रियाणि ह । निरिन्द्रियो हि मनन््येत व्रणवानस्मि निर्व्रण:
aham etāni vai sarvaṃ mayy etānīndriyāṇi ha | nirindriyo hi manyeta vraṇavān asmi nirvraṇaḥ ||
วสิษฐะกล่าวว่า “แม้อาตมันแท้จริงจะปราศจากอินทรีย์ แต่กลับสำคัญว่า ‘เรานี่แหละเป็นผู้กระทำทั้งหมด; อินทรีย์ทั้งหลายอยู่ในเรา’ ดังนี้ ทั้งที่ไร้ช่องโหว่ไร้ตำหนิ ก็กลับหลงเห็นตนว่ามีช่องโหว่และข้อบกพร่อง”
वसिष्ठ उवाच
Educational Q&A
The verse teaches that the true Self is sense-less and not the real doer, yet through ignorance it identifies with the senses and actions, imagining ‘I act’ and ‘the senses are mine.’ This mistaken identification makes the flawless Self appear as the embodied, limited agent.
Vasiṣṭha is instructing about inner freedom: he points out how the jīva, though in essence beyond the senses, superimposes bodily and sensory attributes upon itself—like calling oneself ‘wounded/with openings’ despite being ‘unwounded/without openings’—to expose the mechanism of bondage and the need for discernment.