Shloka 126

Adhyāya 284: Tapas as a Corrective to Household Attachment

Parāśara’s Instruction

Devanagari script

त्वमेव द्वेष इच्छा च रागो मोह: क्षमाक्षमे । व्यवसायो धृतिलोंभ: कामक्रोधौ जयाजयौ

Transliteration

tvam eva dveṣa icchā ca rāgo mohaḥ kṣamākṣame | vyavasāyo dhṛtir lobhaḥ kāmakrodhau jayājayau ||

Translation

พระองค์เท่านั้นคือความเกลียดชังและความปรารถนา; คือความยึดติดและความหลง. ทั้งความอดกลั้นและความไม่อดกลั้นก็เป็นพระองค์. ความมุ่งมั่น ความมั่นคง และความโลภเป็นพระองค์; กามและโทสะ; ชัยชนะและความพ่ายแพ้ก็เป็นพระองค์.

Word by Word

• त्वम्: you
• त्वम्: Karta
• Type: Pronoun
• Root: युष्मद्
• Form: —, Prathama, Eka

• एव: indeed/alone
• Type: Indeclinable
• Root: एव

• द्वेषः: hatred
• द्वेषः: Karta
• Type: Noun
• Root: द्वेष
• Form: Pum, Prathama, Eka

• इच्छा: desire/wish
• इच्छा: Karta
• Type: Noun
• Root: इच्छा
• Form: Stri, Prathama, Eka

• च: and
• Type: Indeclinable
• Root: च

• रागः: attachment/passion
• रागः: Karta
• Type: Noun
• Root: राग
• Form: Pum, Prathama, Eka

• मोहः: delusion
• मोहः: Karta
• Type: Noun
• Root: मोह
• Form: Pum, Prathama, Eka

• क्षमा: forbearance/forgiveness
• क्षमा: Karta
• Type: Noun
• Root: क्षमा
• Form: Stri, Prathama, Eka

• अक्षमा: intolerance/unforgivingness
• अक्षमा: Karta
• Type: Noun
• Root: अक्षमा
• Form: Stri, Prathama, Eka

• व्यवसायः: resolve/effort/enterprise
• व्यवसायः: Karta
• Type: Noun
• Root: व्यवसाय
• Form: Pum, Prathama, Eka

• धृतिः: steadfastness/fortitude
• धृतिः: Karta
• Type: Noun
• Root: धृति
• Form: Stri, Prathama, Eka

• लोभः: greed
• लोभः: Karta
• Type: Noun
• Root: लोभ
• Form: Pum, Prathama, Eka

• कामः: desire/lust
• कामः: Karta
• Type: Noun
• Root: काम
• Form: Pum, Prathama, Eka

• क्रोधः: anger
• क्रोधः: Karta
• Type: Noun
• Root: क्रोध
• Form: Pum, Prathama, Eka

• जयः: victory
• जयः: Karta
• Type: Noun
• Root: जय
• Form: Pum, Prathama, Eka

• अजयः: defeat/non-victory
• अजयः: Karta
• Type: Noun
• Root: अजय
• Form: Pum, Prathama, Eka

Speaker

भीष्म उवाच

Characters & Entities

• Bhīṣma