Shloka 51
वृत्ति-सत्सङ्ग-दान-धर्म
Livelihood, Virtuous Association, and Ethics of Giving
पिनाकधारी शिवको उस समय बड़ी प्रसन्नता हुई और वे मुस्कराने लगे। जैसा कि ब्रह्माजीने कहा था, उसके अनुसार उन्होंने यज्ञमें भाग प्राप्त कर लिया ।। ज्वरं च सर्वधर्मज्ञो बहुधा व्यसृजत् तदा । शान्त्यर्थ सर्वभूतानां शृणु तच्चापि पुत्रक,वत्स युधिष्ठिर! उस समय समस्त धर्मोके ज्ञाता भगवान् शिवने सम्पूर्ण प्राणियोंकी शान्तिके लिये ज्वरको अनेक रूपोंमें बाँट दिया, उसे भी सुन लो
pinākadhārī śivaḥ tadā mahān prahṛṣṭo ’bhavat sma, sa ca smitam akarot; yathā brahmaṇā proktaṃ tathā yajñe bhāgam avāpa. jvaraṃ ca sarvadharmajño bahudhā vyasṛjat tadā, śāntyarthaṃ sarvabhūtānāṃ; śṛṇu tac cāpi putraka vatsa yudhiṣṭhira.
ภีษมะกล่าวว่า—ครานั้นพระศิวะผู้ทรงคันศรปิณากะทรงยินดียิ่งและแย้มสรวล ดังที่พระพรหมได้ประกาศไว้ พระองค์ทรงได้รับส่วนอันชอบธรรมในพิธียัญแล้ว ต่อมา พระมหาเทพผู้รอบรู้ธรรมทั้งปวงได้ปล่อย “ชวร” คือไข้ ให้แผ่ไปเป็นนานารูป เพื่อความสงบแห่งสรรพสัตว์ จงฟังเรื่องนี้ด้วยเถิด ลูกเอ๋ย—โอ้ ยุธิษฐิระผู้เป็นที่รัก
भीष्म उवाच
Educational Q&A
Ritual and moral order must include due honour to all rightful participants; when cosmic roles are properly acknowledged (Śiva receiving his yajña-share), disorder is calmed. Even destructive forces like Jvara can be regulated and distributed for the larger aim of peace and stability among beings.
Bhīṣma narrates that Śiva, pleased and smiling, receives the sacrificial portion as Brahmā had ordained. Then Śiva releases or distributes the personified Fever (Jvara) into many forms, explicitly to secure peace for all creatures, and invites Yudhiṣṭhira to hear the details.