Previous Verse
Next Verse

Shloka 32

श्रेयो-धर्मकर्मविचारः

Inquiry into Śreyas, Dharma, and Karma

वाप्या जल क्षिप्पति वालकोट्या त्वह्ला सकृच्चाप्यथ न द्वितीयम्‌ । तासां क्षये विद्धि परं विसर्ग संहारमेक॑ च तथा प्रजानाम्‌

vāpyā jalaṁ kṣippati vālakoṭyā tv ahlā sakṛc cāpy atha na dvitīyam | tāsāṁ kṣaye viddhi paraṁ visargaṁ saṁhāram ekaṁ ca tathā prajānām ||

ภีษมะกล่าวว่า “ดุจเด็กน้อยใช้สันมือสาดน้ำจากบ่อได้เพียงครั้งเดียว มิอาจทำซ้ำครั้งที่สองในทำนองเดียวกัน ฉันใด เมื่อคลังแห่งมันสิ้นลง ก็พึงรู้ว่าเกิด ‘การปล่อยออก’ ครั้งสุดท้าย และมี ‘การถอนกลับ’ เพียงคราวเดียวอันหลีกเลี่ยงมิได้—ฉันนั้นแลแก่หมู่สัตว์ทั้งหลาย”

वाप्याःfrom a well/pond
वाप्याः:
Apadana
TypeNoun
Rootवापी
FormFeminine, Ablative, Singular
जलम्water
जलम्:
Karma
TypeNoun
Rootजल
FormNeuter, Accusative, Singular
क्षिप्पतिthrows/casts
क्षिप्पति:
Karta
TypeVerb
Rootक्षिप्
FormPresent, Third, Singular, Parasmaipada
वालकःa child/boy
वालकः:
Karta
TypeNoun
Rootवालक
FormMasculine, Nominative, Singular
उट्याwith a scoop/ladle (a small vessel)
उट्या:
Karana
TypeNoun
Rootउटि
FormFeminine, Instrumental, Singular
तुbut/indeed
तु:
TypeIndeclinable
Rootतु
आह्लादःdelight/refreshment
आह्लादः:
Karta
TypeNoun
Rootआह्लाद
FormMasculine, Nominative, Singular
सकृत्once
सकृत्:
TypeIndeclinable
Rootसकृत्
and
:
TypeIndeclinable
Root
अपिalso/even
अपि:
TypeIndeclinable
Rootअपि
अथthen/and now
अथ:
TypeIndeclinable
Rootअथ
not
:
TypeIndeclinable
Root
द्वितीयम्a second (time/instance)
द्वितीयम्:
TypeAdjective
Rootद्वितीय
FormNeuter, Accusative, Singular
तासाम्of those (beings)
तासाम्:
TypePronoun
Rootतद्
FormFeminine, Genitive, Plural
क्षयेat (their) destruction/waning
क्षये:
Adhikarana
TypeNoun
Rootक्षय
FormMasculine, Locative, Singular
विद्धिknow (you)! / understand
विद्धि:
TypeVerb
Rootविद्
FormImperative, Second, Singular, Parasmaipada
परम्supreme/ultimate
परम्:
TypeAdjective
Rootपर
FormMasculine, Accusative, Singular
विसर्गम्emission/creation (projection)
विसर्गम्:
Karma
TypeNoun
Rootविसर्ग
FormMasculine, Accusative, Singular
संहारम्withdrawal/dissolution
संहारम्:
Karma
TypeNoun
Rootसंहार
FormMasculine, Accusative, Singular
एकम्one/single
एकम्:
TypeAdjective
Rootएक
FormMasculine, Accusative, Singular
and
:
TypeIndeclinable
Root
तथाthus/likewise
तथा:
TypeIndeclinable
Rootतथा
प्रजानाम्of creatures/subjects
प्रजानाम्:
TypeNoun
Rootप्रजा
FormFeminine, Genitive, Plural

भीष्म उवाच

B
Bhīṣma
V
vāpī (pond)
J
jala (water)
V
vālaka (child)
P
prajāḥ (living beings/creatures)