Shloka 14
इन्द्रेण वृत्रवधः, ब्रह्महत्याया अनुगमनम्, तथा च विभाजन-निवासविधानम्
Indra’s defeat of Vṛtra; pursuit by Brahmahatyā; allocation of her abodes
काम॑ क्रोधं च लोभं च भयं स्वप्रं च पजचमम् । परित्यज्य निषेवेत यतवाग् योगसाधनान्
kāmaṁ krodhaṁ ca lobhaṁ ca bhayaṁ svapnaṁ ca pañcamam | parityajya niṣeveta yatavāg yogasādhanān ||
ภีษมะกล่าวว่า “กาม โทสะ โลภะ ภัย และนิทราเป็นประการที่ห้า—นี่คือโทษห้าประการแห่งโยคะที่บัณฑิตรู้กัน. พึงถอนให้สิ้นถึงราก แล้วละเสีย สำรวมวาจา และเพียรปฏิบัติสาธนะอันนำไปสู่โยคะ.”
भीष्म उवाच
Educational Q&A
Yoga requires ethical and psychological purification: the aspirant should uproot five inner hindrances—desire, anger, greed, fear, and excessive sleep—and then cultivate yogic disciplines with restraint of speech and conduct.
In Śānti Parva, Bhīṣma instructs Yudhiṣṭhira on dharma and the path of inner peace; here he gives practical guidance for yoga by identifying key faults to renounce and urging disciplined practice.