Shloka 23
तृष्णाक्षय-उपदेशः
Instruction on the Cessation of Craving
चतुर्द्धारें पुरुषं चतुर्मुखं चतुर्धा चैनमुपयाति वाचा । बाहुभ्यां वाच उदरादुपस्थात् तेषां द्वारं द्वारपालो बुभूषेत्,मनुष्योंके हाथ-पैर, वाणी, उदर और उपस्थ--ये चार द्वार हैं। इनका द्वारपाल होनेकी इच्छा करे अर्थात् इनपर संयम रखे। वह शास्त्रवाक्योंके अनुसार इन चारों द्वारोंके संयमसे प्राप्प ऋक्, यजु:, साम, अथर्वरूप चार मुखोंसे युक्त परमपुरुषको भक्तियोग, ज्ञानयोग, कर्मयोग एवं अष्टाड़योग--इन चार उपायोंसे प्राप्त करता है
caturdvāre puruṣaṃ caturmukhaṃ caturdhā cainam upayāti vācā | bāhubhyāṃ vāca udarād upasthāt teṣāṃ dvāraṃ dvārapālo bubhūṣet ||
กปิละกล่าวว่า “บุรุษนี้มีสี่ประตูและสี่หน้า ด้วยวาจาที่มีวินัย มนุษย์เข้าถึงท่านได้สี่ทาง—ด้วยแขน (คือการกระทำ), ด้วยวาจา, ด้วยท้อง (คือความอยากเสพ), และด้วยอวัยวะสืบพันธุ์ (คือแรงกำหนัด) พึงปรารถนาจะเป็นผู้เฝ้าประตูเหล่านั้น คือพึงสำรวมและปกครองมัน ตามคำสอนแห่งศาสตรา เมื่อชนะสี่ประตูนี้แล้ว ย่อมบรรลุปรมบุรุษผู้มีสี่หน้า ดุจสี่พระเวท ด้วยสี่มรรคา: ภักติ ญาณ กรรม และอัษฏางคโยคะ”
कपिल उवाच