Shloka 21

मोक्षोपाय-निर्णयः

Determination of the Means to Liberation

Devanagari script

नैव दस्युर्मनुष्याणां न देवानामिति श्रुति: । न गन्धर्वपितृणां च कः कस्येह न कश्नन,सुननेमें आया है कि डाकू मनुष्यों, देवताओं, गन्धर्वों अथवा पितरोंमेंसे किसीका आत्मीय नहीं होता। इतना ही नहीं, इस संसारमें कौन लुटेरा किसका है, यह प्रश्न ही नहीं उठ सकता। कोई डाकू किसीका नहीं होता है, यही कहना यथार्थ है

Transliteration

naiva dasyur manuṣyāṇāṁ na devānām iti śrutiḥ | na gandharva-pitṝṇāṁ ca kaḥ kasyeha na kaścana ||

Translation

หุมตเสนะกล่าวว่า “ตามคัมภีร์สืบทอด (ศรุติ) โจรผู้ปล้นสะดมมิได้เป็นของมนุษย์ มิได้เป็นของเหล่าเทพ มิได้เป็นของคันธรรพ์หรือปิตฤทั้งหลาย ในโลกนี้ไม่มีผู้ใดกล่าวได้ว่า ‘โจรผู้นี้เป็นของเรา’—แท้จริงแล้วโจรไม่เป็นของผู้ใดเลย”

Word by Word

नnot

एवindeed/just

दस्युःrobber/bandit

मनुष्याणाम्of humans

नnor/not

देवानाम्of gods

इतिthus (quotative)

श्रुतिःtradition/hearsay; what is heard

नnor/not

गन्धर्वof Gandharvas

पितॄणाम्of the ancestors (Pitrs)

चand/also

कःwho?

कस्यof whom?

इहhere/in this world

नnot

कश्चनanyone/any (at all)

Speaker

हुमत्सेन उवाच

Characters & Entities

ह

हुमत्सेन (Humat-sena)

द

दस्यु (dasyu, robber/bandit)

म

मनुष्य (humans)

द

देव (gods)

ग

गन्धर्व (Gandharvas)

प

पितृ (Pitṛs/ancestors)

Verse Rasa (Emotional Essence)

Sandhi Notes