Shloka 22
कपिल–स्यूमरश्मि संवादः
Kapila and Syūmaraśmi on Renunciation, Householder Support, and Epistemic Authority
Devanagari script
नद्यां चेह यथा काष्ठमुहामानं यदृच्छया । यदृच्छयैव काछ्लेन सन्धिं गच्छेत केनचित्
Transliteration
nadyāṃ ceha yathā kāṣṭham ūḍhamānaṃ yadṛcchayā | yadṛcchayaiva kāṣṭhena sandhiṃ gacchet kenacit ||
Translation
ดุจท่อนไม้ที่ลอยไปตามสายน้ำด้วยความบังเอิญ และด้วยความบังเอิญนั้นเองไปกระทบแล้วติดกับท่อนไม้อีกชิ้นหนึ่ง ฉันใด การพบปะและความคบหากันในโลกก็มักเกิดขึ้นโดยมิได้ตั้งใจฉันนั้น เพราะเหตุนี้ บัณฑิตไม่ควรตั้งความทะนง ความชัง หรือความยึดติดไว้บนความบังเอิญล้วน ๆ หากควรประพฤติในธรรมะด้วยความมั่นคงและความพินิจพิจารณา
Word by Word
नद्याम्in a river
नद्याम्:
Adhikarana
TypeNoun
Rootनदी
FormFeminine, Locative, Singular
चand
च:
TypeIndeclinable
Rootच
इहhere
इह:
TypeIndeclinable
Rootइह
यथाjust as
यथा:
TypeIndeclinable
Rootयथा
काष्ठम्a piece of wood
काष्ठम्:
Karta
TypeNoun
Rootकाष्ठ
FormNeuter, Nominative, Singular
ऊहमानम्being carried/drifted (along)
ऊहमानम्:
TypeAdjective
Rootऊहमान
FormNeuter, Nominative, Singular
यदृच्छयाby chance; accidentally
यदृच्छया:
Karana
TypeNoun
Rootयदृच्छा
FormFeminine, Instrumental, Singular
यदृच्छयाby chance; accidentally
यदृच्छया:
Karana
TypeNoun
Rootयदृच्छा
FormFeminine, Instrumental, Singular
एवindeed; just
एव:
TypeIndeclinable
Rootएव
काष्ठेनwith/by a piece of wood
काष्ठेन:
Karana
TypeNoun
Rootकाष्ठ
FormNeuter, Instrumental, Singular
सन्धिम्meeting; union; contact
सन्धिम्:
Karma
TypeNoun
Rootसन्धि
FormMasculine, Accusative, Singular
गच्छेत्would go/come to; might reach
गच्छेत्:
TypeVerb
Rootगम्
FormVidhi-linga (Optative), Present-system, 3rd, Singular, Parasmaipada
केनचित्with/by someone/something; by some (one)
केनचित्:
Karana
TypePronoun
Rootकिम्
FormMasculine/Neuter, Instrumental, Singular
Speaker
तुलाधार उवाच
Characters & Entities
R
river (nadī)P
piece of wood/log (kāṣṭha)Verse Rasa (Emotional Essence)
Geographic Context
Sandhi Notes