Shloka 37
कपिलगोसंवादे गृहस्थ-त्यागधर्मयोः प्रमाण्यविचारः
Kapila–Cow Dialogue: Authority of Householder and Renunciant Dharmas
फिर क्रमश: वे सब पक्षी बहुत दिनोंके लिये जाने और आने लगे, अब वे हृष्ट-पुष्ट और बलवान हो गये थे। अत: बाहर निकल जानेपर जल्दी नहीं लौटते थे ।। कदाचिन्मासमात्रेण समुत्पत्य विहड्गरमा: । नैवागच्छंस्ततो राजन् प्रातिष्ठत स जाजलि:,राजन्! एक समय वे आकाशचारी पक्षी उड़ जानेके बाद एक मासतक लौटकर नहीं आये, तब जाजलि मुनि वहाँसे अन्यत्र चल दिये
kadācin māsamātreṇa samutpatya vihaṅgamāḥ | naivāgacchaṃs tato rājan prātiṣṭhata sa jājaliḥ ||
ภีษมะกล่าวว่า “ข้าแต่มหาราช ครั้นกาลล่วงไป นกทั้งหลายก็ไปมาอยู่หลายวัน มันเติบโตแข็งแรง จึงเมื่อออกไปแล้วไม่รีบกลับ วันหนึ่งนกเหล่านั้นบินจากไปแล้วตลอดหนึ่งเดือนเต็มก็ยังไม่กลับมา ชาชลีฤๅษีจึงละที่นั้น ออกเดินทางไปยังที่อื่น”
भीष्म उवाच
Educational Q&A
The verse highlights steadiness and non-attachment in dharmic practice: when external supports or expected outcomes do not appear, one should not cling or despair but proceed wisely, adjusting one’s course without abandoning inner discipline.
The birds that had been coming and going stop returning for a month after flying out. In response, the sage Jājali leaves that place and goes elsewhere.