Shloka 123
महाभूत–इन्द्रिय–मनस्–बुद्धि–अन्तरात्मा विवेकः | Discrimination of Elements, Senses, Mind, Intellect, and Inner Self
कृष्णपक्षे पिबन्त्यन्ये भुउ्जते वा यथागतम् । कोई दाँतोंसे ही ओखलीका काम लेते हैं
kṛṣṇapakṣe pibantyanye bhuñjate vā yathāgatam |
วยาสะกล่าวว่า: ในกึ่งเดือนมืด บางพวกดำรงชีพด้วยการดื่มเท่านั้น; บางพวกกินตามที่ได้มาโดยมิได้เลือกสรร. ข้อความนี้พรรณนาวิถีเลี้ยงชีพอันเคร่งครัด—รับอาหารอันน้อยนิดหรือที่บังเอิญได้มาโดยไม่ยืนกราน—เพื่อเน้นความสำรวม ความอดทน และความสันโดษเป็นวินัยทางธรรม
व्यास उवाच
Educational Q&A
The verse commends disciplined simplicity: sustaining oneself with minimal intake and accepting whatever is obtained without craving, complaint, or selectiveness—an ethical training in self-mastery and contentment.
Vyāsa is describing different ascetic lifestyles and food practices, emphasizing how some live on drink alone at certain times and others eat only what comes unasked, illustrating rigorous restraint within the broader discourse on dharma in Śānti Parva.