Shloka 5
Āśrama-dharma and Brahmacarya: Śuka’s Inquiry on Karma and Tyāga (शुक-प्रश्नः कर्मत्यागविवेकश्च)
प्रजासर्गेण दारैश्न ब्रह्मचर्येण वा पुन: । वने गुरुसकाशे वा यतिधर्मेण वा पुन:,उसकी इच्छा हो तो स्त्री-परिग्रह करके गृहस्थ-धर्मका पालन करते हुए संतान उत्पन्न करे अथवा आजीवन ब्रह्मचर्यव्रतका पालन करे या वनमें रहकर वानप्रस्थ-धर्मका आचरण करे अथवा गुरुके समीप रहे या संन्यास-धर्मके अनुसार जीवन व्यतीत करे
vyāsa uvāca | prajāsargeṇa dāraiś ca brahmacaryeṇa vā punaḥ | vane gurusakāśe vā yatidharmeṇa vā punaḥ ||
เขาอาจเลือกดำรงธรรมด้วยการครองเรือน รับภรรยาและให้กำเนิดบุตร; หรือรักษาพรหมจรรย์ตลอดชีวิต; หรืออยู่ป่าในธรรมของวานปรस्थ; หรืออยู่ใกล้ครู; หรือดำเนินชีวิตตามวัตรของยติ คือสันนยาสี
व्यास उवाच
Educational Q&A
The verse affirms that dharma can be pursued through multiple sanctioned life-paths—householder life with progeny, lifelong celibacy, forest-dwelling discipline, service near a guru, or renunciant practice—emphasizing that ethical living depends on disciplined conduct rather than a single uniform lifestyle.
In the Shanti Parva’s instructional setting, Vyāsa is presenting a normative teaching on permissible modes of life and spiritual discipline, outlining alternative commitments a person may adopt according to aptitude and intention.